ภัตตุเทสกสูตร

จตูหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภตฺตุทฺเทสโก ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย กตเมหิ จตูหิ ฉนฺทาคตึ คจฺฉติ โทสาคตึ คจฺฉติ โมหาคตึ คจฺฉติ ภยาคตึ คจฺฉติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว จตูหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภตฺตุทฺเทสโก ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ นิรเย ฯ จตูหิ ภิกฺขเว ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภตฺตุทฺเทสโก ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเค กตเมหิ จตูหิ น ฉนฺทาคตึ คจฺฉติ น โทสาคตึ คจฺฉติ น โมหาคตึ คจฺฉติ น ภยาคตึ คจฺฉติ อิเมหิ โข ภิกฺขเว จตูหิ ธมฺเมหิ สมนฺนาคโต ภตฺตุทฺเทสโก ยถาภตํ นิกฺขิตฺโต เอวํ สคฺเคติ ฯ เยเกจิ กาเมสุ อสญฺญตา ชนา อธมฺมิกา โหนฺติ อธมฺมคารวา ฉนฺทา จ โทสา จ ภยา จ คามิโน ปริสกสโฏ จ ปเนส วุจฺจติ เอวํ หิ วุตฺตํ สมเณน ชานตา ตสฺมา หิ เต สปฺปุริสา ปสํสิยา ธมฺเม ฐิตา เย น กโรนฺติ ปาปกํ น ฉนฺทโทสา น ภยา จ คามิโน ฯ ปริสาย มณฺโฑ จ ปเนส วุจฺจติ เอวํ หิ วุตฺตํ สมเณน ชานตาติ ฯ จรวคฺโค ทุติโย ฯ ตสฺสุทฺทานํ จารํ สีลํ ปธานานิ สํวรํ ปญฺญตฺติปญฺจมํ โสขุมฺมํ ตโย อคตี ภตฺตุทฺเทเสน เต ทสาติ ฯ -----------

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ภัตตุเทสก์ผู้ประกอบไปด้วยธรรม ๔ ประการ เหมือนถูกนำไปวางไว้ในนรก ธรรม ๔ ประการเป็นไฉน คือ ภัตตุเทสก์ย่อมถึงฉันทาคติ ย่อมถึงโทสาคติ ย่อมถึงโมหาคติ ย่อมถึงภยาคติ ดูกรภิกษุทั้งหลายภัตตุเทสก์ผู้ประกอบไปด้วยธรรม ๔ ประการนี้แล เหมือนถูกนำไปวางไว้ในนรกดูกรภิกษุทั้งหลาย ภัตตุเทสก์ผู้ประกอบไปด้วยธรรม ๔ ประการ เหมือนถูกนำไปวางไว้ในสวรรค์ ธรรม ๔ ประการเป็นไฉน คือ ภัตตุเทสก์ย่อมไม่ถึงฉันทาคติย่อมไม่ถึงโทสาคติ ย่อมไม่ถึงโมหาคติ ย่อมไม่ถึงภยาคติ ดูกรภิกษุทั้งหลายภัตตุเทสก์ผู้ประกอบไปด้วยธรรม ๔ ประการนี้แล เหมือนถูกนำไปวางไว้ในสวรรค์ ฯ ชนเหล่าใดเหล่าหนึ่งไม่สำรวมในกาม ไม่ประกอบด้วยธรรม ไม่เคารพในธรรม มีปรกติถึงฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติ ก็แลบุคคลนี้เราเรียกว่า เป็นหยากเยื่อในบริษัท อันสมณะผู้รู้กล่าวแล้วอย่างนี้ ชนเหล่าใดตั้งอยู่ในธรรม มี ปรกติไม่ถึงฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ ภยาคติ ย่อมไม่ กระทำกรรมอันลามก เพราะฉะนั้น บุคคลนั้นชื่อว่า เป็น สัตบุรุษที่น่าสรรเสริญ ก็แลบุคคลนี้เราเรียกว่าเป็นผู้ผุดผ่อง ในบริษัท อันสมณะผู้รู้กล่าวแล้วอย่างนี้ ฯ จบสูตรที่ ๑๐ จบวรรคที่ ๒ -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. จารสูตร ๒. ศีลสูตร ๓. ปธานสูตร ๔. สังวรสูตร ๕. ปัญญัติสูตร ๖. โสขุมมสูตร ๗. อคติสูตรที่ ๑ ๘. อคติสูตรที่ ๒ ๙. อคติสูตรที่ ๓ ๑๐. ภัตตุเทสกสูตร ฯ -----------------------------------------------------

พึงทราบวินิจฉัยในภัตตุเทสกสูตรที่ ๑๐ ดังต่อไปนี้ :-

บทว่า ภตฺตุทฺเทสโก ได้แก่ ภิกษุผู้แจกสลากภัตเป็นต้น.

บทว่า กาเมสุ อสญฺญตา ความว่า เหล่าชนผู้มีกิเลสกามไม่สำรวมในวัตถุกามทั้งหลาย.

บทว่า ปริสกสาโว จ ปเนส วุจฺจติ ความว่า บริษัทเห็นปานนี้ เรียกชื่อว่า หยากเยื่อในบริษัท.

บทว่า สมเณน ได้แก่ พระพุทธสมณะผู้รู้.

บทว่า ปริสาย มณฺโฑ จ ปเนส วุจฺจติ ความว่า บริษัทเห็นปานนี้ เรียกว่าเป็นผู้ผ่องใสในบริษัท เพราะความผ่องใส.

จบอรรถกถาภัตตุเทสกสูตรที่ ๑๐ จบจรวรรควรรณนาที่ ๒ -----------------------------------------------------

รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. จารสูตร

๒. ศีลสูตร

๓. ปธานสูตร

๔. สังวรสูตร

๕. ปัญญัติสูตร

๖. โสขุมมสูตร

๗. อคติสูตรที่ ๑

๘. อคติสูตรที่ ๒

๙. อคติสูตรที่ ๓

๑๐. ภัตตุเทสกสูตร ฯ -----------------------------------------------------