๒. มูลสูตร

สาวตฺถิยํ วิหรติ ... ตตฺร โข ภควา ... ทารุโณ ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ฯเปฯ ลาภสกฺการสิโลเกน อภิภูตสฺส ปริยาทินฺนจิตฺตสฺส ภิกฺขเว เทวทตฺตสฺส กุสลมูลํ สมุจฺเฉทมคมา ฯ เอวํ ทารุโณ โข ภิกฺขเว ลาภสกฺการสิโลโก ฯเปฯ สิกฺขิตพฺพนฺติ ฯ ทุติยํ ฯ

พระผู้มีพระภาคประทับอยู่ ณ พระเชตวัน อารามของท่านอนาถ-*บิณฑิกเศรษฐี เขตพระนครสาวัตถี ณ ที่นั้นแล พระผู้มีพระภาค ... ได้ตรัสว่าดูกรภิกษุทั้งหลาย ลาภสักการะและชื่อเสียง ทารุณ เผ็ดร้อน หยาบคาย เป็นอันตรายแก่การบรรลุธรรมอันเกษมจากโยคะ ซึ่งไม่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ดูกรภิกษุทั้งหลาย กุศลมูลของเทวทัตผู้ถูกลาภสักการะและชื่อเสียงครอบงำ ย่ำยีจิตถึงความขาดสูญแล้ว ลาภสักการะและชื่อเสียง ทารุณ ฯลฯ อย่างนี้แล เธอทั้งหลายพึงศึกษาอย่างนี้แหละ ฯ จบสูตรที่ ๒

พึงทราบวินิจฉัยในมูลสูตรที่ ๒ เป็นต้น ดังต่อไปนี้.

บทว่า กุสลมูลํ ได้แก่ กุศลธรรม ๓ อย่างมีอโลภะเป็นต้น.

อีกอย่างหนึ่ง บทว่า สุกฺโก ธมฺโม ได้แก่ ปริยายเทศนาแห่งกุศลธรรมนั้นเอง.

ส่วนความสังเขปในข้อนี้ มีดังนี้

เทวทัตพึงเกิดบนสวรรค์หรือพึงบรรลุมรรคผลได้ เพราะธรรมที่ไม่มีโทษกล่าวคือกุศลมูลเป็นต้นยังไม่ขาด. แต่เทวทัตนั้นอาศัยการตัดขาดแห่งกุศลธรรมนั้น จึงขาดแล้ว จึงฉิบหายแล้ว.

จบอรรถกถามูลสูตรที่ ๒ -----------------------------------------------------