พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ บททั่วไปมาตรา ๗–๒๒ · 18มาตรา ๗–๒๒ · 18 มาตรา
2. หมวด ๒ การใช้แรงงานทั่วไปมาตรา ๒๓–๓๗ · 15มาตรา ๒๓–๓๗ · 15 มาตรา
3. หมวด ๓ การใช้แรงงานหญิงมาตรา ๓๘–๔๓ · 7มาตรา ๓๘–๔๓ · 7 มาตรา
4. หมวด ๔ การใช้แรงงานเด็กมาตรา ๔๔–๕๒ · 9มาตรา ๔๔–๕๒ · 9 มาตรา
5. หมวด ๕ ค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุดมาตรา ๕๓–๗๗ · 25มาตรา ๕๓–๗๗ · 25 มาตรา
6. หมวด ๖ คณะกรรมการค่าจ้างมาตรา ๗๘–๙๑ · 15มาตรา ๗๘–๙๑ · 15 มาตรา
7. หมวด ๗ สวัสดิการมาตรา ๙๒–๙๙ · 8มาตรา ๙๒–๙๙ · 8 มาตรา
8. หมวด ๘ ความปลอดภัยอาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน๓๓มาตรา ๑๐๐–๑๐๗ · 8มาตรา ๑๐๐–๑๐๗ · 8 มาตรา
9. หมวด ๙ การควบคุมมาตรา ๑๐๘–๑๑๕/๑ · 9มาตรา ๑๐๘–๑๑๕/๑ · 9 มาตรา
10. หมวด ๑๐ การพักงานมาตรา ๑๑๖–๑๑๗ · 2มาตรา ๑๑๖–๑๑๗ · 2 มาตรา
11. หมวด ๑๑ ค่าชดเชยมาตรา ๑๑๘–๑๒๒ · 5มาตรา ๑๑๘–๑๒๒ · 5 มาตรา
12. หมวด ๑๒ การยื่นคำร้องและการพิจารณาคำร้องมาตรา ๑๒๓–๑๒๕ · 4มาตรา ๑๒๓–๑๒๕ · 4 มาตรา
13. หมวด ๑๓ กองทุนสงเคราะห์ลูกจ้างมาตรา ๑๒๖–๑๓๘ · 13มาตรา ๑๒๖–๑๓๘ · 13 มาตรา
14. หมวด ๑๔ พนักงานตรวจแรงงานมาตรา ๑๓๙–๑๔๒ · 4มาตรา ๑๓๙–๑๔๒ · 4 มาตรา
15. หมวด ๑๕ การส่งหนังสือมาตรา ๑๔๓ · 1มาตรา ๑๔๓ · 1 มาตรา
16. หมวด ๑๖ บทกำหนดโทษมาตรา ๑๔๔–๑๕๙ · 18มาตรา ๑๔๔–๑๕๙ · 18 มาตรา
17. บทเฉพาะกาลมาตรา ๑๖๐–๑๖๖ · 7มาตรา ๑๖๐–๑๖๖ · 7 มาตรา

ปรารภ

พระราชบัญญัติ คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. ๒๕๔๑ ภูมิพลอดุลยเดช ป.ร. ให้ไว้ ณวันที่ ๑๒กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๔๑ เป็นปีที่ ๕๓ในรัชกาลปัจจุบัน พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอม ของรัฐสภาดังต่อไปนี้

1. หมวด ๙ การควบคุม

   9 มาตรา
2. ๑๐๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้นายจ้างซึ่ งมีลูกจ้างรวมกัตั้งแต่สิบคนขึ้นไป จัดให้มีข้อบังคับ เกี่ยวกับการทำงานเป็นภาษาไทย และข้อบังคับนั้นอย่างน้อยต้องมีรายละเอียดเกี่ยวกับรายการ ดังต่อไปนี้

   (๑) วันทำงาน เวลาทำงานปกติ และเวลาพัก

   (๒) วันหยุดและหลักเกณฑ์การหยุด

   (๓) หลักเกณฑ์การทำงานล่วงเวลาและการทำงานในวันหยุด

   (๔) วันและสถานที่จ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาใน วันหยุด

   (๕) วันลาและหลักเกณฑ์การลา

   (๖) วินยและโทษทางวิ ย

   (๗) การร้องทุกข์

   (๘) การเลิกจ้าง ค่าชดเชย และค่าชดเชยพิเศษ ให้นายจ้างประกาศใช้ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่ นายจ้างมีลูกจ้างรวมกัตั้งแต่สิบคนขึ้นไป และให้นายจ้างจัดเก็บสำเนาข้อบังคับ้นไว้ สถาน ประกอบกิจการหรือสำนักงานของนายจ้างตลอดเวลา และให้ส่งสำเนาข้อบังคับให้แก่อธิบดีหรือผู้ซึ่ง อธิบดีมอบหมายภายในเจ็ดวันนับแต่วันประกาศใช้ข้อบังคับดังกล่าว ให้อธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายมีอำนาจสั่งให้นายจ้างแก้ไขข้อบังคับเกี่ยวกับการ ทำงานที่ขัดต่อกฎหมายให้ถูกต้องภายในเวลาที่กำหนด ให้นายจ้างเผยแพร่และปิดประกาศข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานโดยเปิดเผย ณ สถานที่ทำงานของลูกจ้าง เพื่อให้ลูกจ้างได้ทราบและดูได้โดยสะดวก

3. ๑๐๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การร้องทุกข์ตามมาตรา ๑๐๘(๗) อย่างน้อยต้องมีรายละเอียด ดังต่อไปนี้

   (๑) ขอบเขตและความหมายของข้อร้องทุกข์ ๓๙มาตรา ๑๐๕ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๔)พ.ศ. ๒๕๕๓ ๔๐มาตรา ๑๐๖ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๔)พ.ศ. ๒๕๕๓ ๔๑มาตรา ๑๐๗ยกเลิกโดยพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ ๔)พ.ศ. ๒๕๕๓

   (๒) วิธีการและขั้นตอนการร้องทุกข์

   (๓) การสอบสวนและพิจารณาข้อร้องทุกข์

   (๔) กระบวนการยุติข้อร้องทุกข์

   (๕) ความคุ้มครองผู้ร้องทุกข์และผู้เกี่ยวข้อ

4. ๑๑๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ในกรณีที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงาน ให้นายจ้าง ประกาศข้อบังคับที่มีการแก้ไขเพิ่มเติมนั้นภายในเจ็ดวันนับแต่วันที่ประกาศใช้ข้อบังคับที่แก้ไขเพิ่มเติม และให้นำมาตรา ๑๐๘วรรคสองวรรคสามและวรรคสี่มาใช้บังคับโดยอนุโลม

5. ๑๑๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เมื่อนายจ้างได้ประกาศใช้ข้อบังคับเกี่ยวกับการทำงานตามมาตรา ๑๐๘ แล้ว แม้ว่าต่อมานายจ้ งจะมีลูกจ้างลดต่ำกว่าสิบคนก็ตาม ให้นายจ้างยังคงมีหน้าที่ปฏิบัติตาม มาตรา ๑๐๘และมาตรา ๑๑๐ต่อไป

6. ๑๑๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้นายจ้างซึ่งมีลูกจ้างตั้งแต่สิบคนขึ้นไปจัดทำทะเบียนลูกจ้างเป็น ภาษาไทยและเก็บไว้ ณสถานประกอบกิจการหรือสำนักงานของนายจ้าง พร้อมที่จะให้พนักงาน ตรวจแรงงานตรวจได้ในเวลาทำการ การจัดทำทะเบียนลูกจ้างตามวรรคหนึ่ง ให้นายจ้างจัดทำภายในสิบห้าวันนับแต่ วันที่ลูกจ้างเข้าทำงาน

7. ๑๑๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ทะเบียนลูกจ้างนั้นอย่างน้อยต้องมีายการดังต่อไปนี้

   (๑) ชื่อตัวและชื่อสกุล

   (๒) เพศ

   (๓) สัญชาติ

   (๔) วันเดือนปีเกิด หรืออายุ

   (๕) ที่อยู่ปัจจุบัน

   (๖) วันที่เริ่มจ้าง

   (๗) ตำแหน่งหรืองานในหน้าที่

   (๘) อัตราค่าจ้างและประโยชน์ตอบแทนอย่างอื่นที่นายจ้างตกลงจ่ายให้แก่ลูกจ้าง

   (๙) วันสิ้นสุดของการจ้าง เมื่อมีความจำเป็นต้องเปลี่ยนแปลงรายการในทะเบียนลูกจ้าง ให้นายจ้างแก้ไข เพิ่มเติมทะเบียนลูกจ้างให้แล้วเสร็จภายในสิบห้าวันนับแต่วันที่มีการเปลี่ยนแปลงนั้น หรือภายในสิบห้า วันนับแต่วันที่ลูกจ้างได้แจ้งการเปลี่ยนแปลงให้นายจ้างทราบ

8. ๑๑๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้นายจ้างซึ่งมีลูกจ้างรวมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไปจัดให้มีเอกสาร เกี่ยวกับการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่ ทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุดซึ่งอย่างน้อย ต้องมีรายการ ดังต่อไปนี้

   (๑) วันและเวลาทำงาน

   (๒) ผลงานที่ทำได้สำหรับลูกจ้างซึ่งได้รับค่าจ้างตามผลงานโดยคำนวณเป็นหน่วย

   (๓) อัตราและจำนวนค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาใน วันหยุดที่ลูกจ้างแต่ละคนได้รับ เมื่อมีการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุด ให้แก่ลูกจ้าง ให้นายจ้ งจัดให้ลูกจ้างลงลายมือชื่อในเอกสารตามวรรคหนึ่งไว้เป็นหลักฐาน รายการในเอกสารตามวรรคหนึ่งจะอยู่ในฉบับเดียวกันหรือจะแยกเป็นหลายฉบับก็ได้ ในกรณีที่นายจ้างจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาใน วันหยุดให้แก่ลูกจ้าง โดยการโอนเงินเข้าบัญชีเงินฝากในธนาคารพาณิชย์ หรือสถาบันการเงินอื่น ให้ถือว่าหลักฐานการโอนเงินเข้าบัญชีเงินฝากของลูกจ้างเป็นเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายเงินดังกล่าว

9. ๑๑๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้นายจ้างเก็บรักษาทะเบียนลูกจ้างไว้ไม่น้อยกว่าสองปีนับแต่วัน สิ้นสุดของการจ้างลู จ้างแต่ละราย และให้นายจ้างเก็บเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุด และค่าล่วงเวลาในวันหยุดให้แก่ลูกจ้างไว้ไม่น้อยกว่าสองปีนับแต่วันจ่ายเงิน ดังกล่าว ในกรณีที่มีการยื่นคำร้องตามหมวด ๑๒แห่งพระราชบัญญัตินี้ หรือมีข้อพิพาท แรงงานตามกฎหมายว่าด้วยแรงงานสัมพันธ์ หรือมีการฟ้องร้องคดีแรงงาน ให้นายจ้างเก็บรักษา ทะเบียนลูกจ้างและเอกสารเกี่ยวกับการจ่ายค่าจ้าง ค่าล่วงเวลา ค่าทำงานในวันหยุดและค่าล่วงเวลา ในวันหยุดไว้จนกว่าจะมีคำสั่งหรือคำพิพากษาถึงที่สุดเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าว

10. ๑๑๕/๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    เพื่อประโยชน์ในการปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานตรวจแรงงานตาม มาตรา ๑๓๙ให้นายจ้างซึ่งมีลูกจ้างรวมกันตั้งแต่สิบคนขึ้นไปยื่นแบบแสดงสภาพการจ้างและสภาพ การทำงานต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดีมอบหมายภายในเดือนมกราคมของทุกปี ทั้งนี้ ให้พนักงานตรวจ แรงงานส่งแบบตามที่อธิบดีกำหนดให้นายจ้างภายในเดือนธันวาคมของทุกปี ในกรณีที่ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพการจ้างและสภาพการทำงานที่ได้ยื่นไว้ตาม วรรคหนึ่งเปลี่ยนแปลงไป ให้นายจ้างแจ้ การเปลี่ยนแปลงนั้นเป็หนังสือต่ออธิบดีหรือผู้ซึ่งอธิบดี มอบหมายภายในเดือนถัดจากที่มีการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว