พระราชบัญญัติราชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๕๖๐

สารบัญของฉบับนี้

1. หมวด ๑ คณะกรรมการราชทัณฑ์มาตรา ๘–๑๖ · 9มาตรา ๘–๑๖ · 9 มาตรา
2. หมวด ๒ อำนาจหน้าที่เจ้าพนักงานเรือนจำมาตรา ๑๗–๓๐ · 14มาตรา ๑๗–๓๐ · 14 มาตรา
3. หมวด ๓ การจำแนก เขตความรับผิดชอบ และมาตรฐานเรือนจำมาตรา ๓๑–๓๔ · 4มาตรา ๓๑–๓๔ · 4 มาตรา
4. หมวด ๔ ผู้ต้องขังมาตรา ๓๕–๔๒ · 8มาตรา ๓๕–๔๒ · 8 มาตรา
5. ส่วนที่ ๑ การรับตัวผู้ต้องขังมาตรา ๓๕–๓๙ · 5มาตรา ๓๕–๓๙ · 5 มาตรา
6. ส่วนที่ ๒ การจำแนกและการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขังมาตรา ๔๐–๔๒ · 3มาตรา ๔๐–๔๒ · 3 มาตรา
7. หมวด ๕ สิทธิ หน้าที่ ประโยชน์ และกิจการอื่น ๆ เกี่ยวกับผู้ต้องขังมาตรา ๔๓–๖๓ · 21มาตรา ๔๓–๖๓ · 21 มาตรา
8. ส่วนที่ ๑ สิทธิของผู้ต้องขังมาตรา ๔๓–๔๗ · 5มาตรา ๔๓–๔๗ · 5 มาตรา
9. ส่วนที่ ๒ หน้าที่และการงานของผู้ต้องขังมาตรา ๔๘–๕๑ · 4มาตรา ๔๘–๕๑ · 4 มาตรา
10. ส่วนที่ ๓ ประโยชน์ของผู้ต้องขังมาตรา ๕๒–๕๓ · 2มาตรา ๕๒–๕๓ · 2 มาตรา
11. ส่วนที่ ๔ สุขอนามัยของผู้ต้องขังมาตรา ๕๔–๕๙ · 6มาตรา ๕๔–๕๙ · 6 มาตรา
12. ส่วนที่ ๕ การติดต่อผู้ต้องขังมาตรา ๖๐–๖๑ · 2มาตรา ๖๐–๖๑ · 2 มาตรา
13. ส่วนที่ ๖ ทรัพย์สินของผู้ต้องขังมาตรา ๖๒–๖๓ · 2มาตรา ๖๒–๖๓ · 2 มาตรา
14. หมวด ๖ การเตรียมความพร้อมก่อนปล่อยและการพ้นจากเรือนจำมาตรา ๖๔–๖๗ · 4มาตรา ๖๔–๖๗ · 4 มาตรา
15. หมวด ๗ วินัยและบทลงโทษมาตรา ๖๘–๗๐ · 3มาตรา ๖๘–๗๐ · 3 มาตรา
16. หมวด ๘ ความผิดเกี่ยวกับเรือนจำมาตรา ๗๑–๗๕ · 5มาตรา ๗๑–๗๕ · 5 มาตรา
17. บทเฉพาะกาลมาตรา ๗๖–๗๘ · 3มาตรา ๗๖–๗๘ · 3 มาตรา

ปรารภ

พระราชบัญญัติ ราชทัณฑ์ พ.ศ. ๒๕๖๐ สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร ให้ไว้ ณ วันที่ ๑๗ กุมภาพันธ์ พ.ศ. ๒๕๖๐ เป็นปีที่ ๒ ในรัชกาลปัจจุบัน สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร มีพระราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่า โดยที่เป็นการสมควรปรับปรุงกฎหมายว่าด้วยการราชทัณฑ์ จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ตราพระราชบัญญัติขึ้นไว้โดยคำแนะนำและยินยอมของ สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ดังต่อไปนี้

1. หมวด ๑ คณะกรรมการราชทัณฑ์

   9 มาตรา
2. ๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้มีคณะกรรมการคณะหนึ่งเรียกว่า “คณะกรรมการราชทัณฑ์” ประกอบด้วย

   (๑) รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม เป็นประธานกรรมการ เล่ม ๑๓๔ ตอนที่ ๒๑ ก

   (๒) ปลัดกระทรวงยุติธรรม เป็นรองประธานกรรมการ

   (๓) กรรมการโดยตำแหน่ง จำนวนเก้าคน ได้แก่ ปลัดกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคง ของมนุษย์ ปลัดกระทรวงมหาดไทย ปลัดกระทรวงแรงงาน ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ ปลัดกระทรวงสาธารณสุข ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ เลขาธิการสำนักงานศาลยุติธรรม อัยการสูงสุด และเลขาธิการคณะกรรมการ สิทธิมนุษยชนแห่งชาติ

   (๔) กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวนเจ็ดคน ซึ่งรัฐมนตรีแต่งตั้งจากผู้มีความรู้ ความสามารถ ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์เป็นที่ประจักษ์ด้านนิติศาสตร์ ด้านศาสนา ศิลปะ หรือวัฒนธรรม ด้านอาชญาวิทยา ด้านทัณฑวิทยา ด้านสิทธิมนุษยชน ด้านจิตวิทยา และด้านอื่นที่เป็นประโยชน์ต่อ การราชทัณฑ์ ด้านละหนึ่งคน ให้อธิบดีเป็นกรรมการและเลขานุการ และให้อธิบดีแต่งตั้งข้าราชการในกรมราชทัณฑ์จำนวน ไม่เกินสองคนเป็นผู้ช่วยเลขานุการ

3. ๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิต้องมีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้าม ดังต่อไปนี้

   (๑) มีสัญชาติไทย

   (๒) มีอายุไม่ต่ำกว่าสามสิบห้าปี

   (๓) ไม่เป็นผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง สมาชิกสภาท้องถิ่น ผู้บริหารท้องถิ่น กรรมการ หรือผู้ดำรงตำแหน่งที่รับผิดชอบในการบริหารพรรคการเมือง หรือเจ้าหน้าที่พรรคการเมือง

   (๔) ไม่เป็นข้าราชการซึ่งมีตำแหน่งหรือเงินเดือนประจำ เว้นแต่เป็นผู้ดำรงตำแหน่งอาจารย์ ในมหาวิทยาลัยของรัฐ

   (๕) ไม่เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ

   (๖) ไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก ไม่ว่าจะได้รับโทษจำคุกจริงหรือไม่ เว้นแต่ เป็นโทษสำหรับความผิดที่ได้กระทำโดยประมาทหรือความผิดลหุโทษ

   (๗) ไม่เคยถูกไล่ออก ปลดออก หรือให้ออกจากราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือรัฐวิสาหกิจ เพราะกระทำผิดวินัย

4. ๑๐คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิมีวาระการดำรงตำแหน่งคราวละสามปี เมื่อครบกำหนดตามวาระในวรรคหนึ่ง หากยังมิได้มีการแต่งตั้งกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิขึ้นใหม่ ให้กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระนั้นอยู่ในตำแหน่งเพื่อดำเนินงานต่อไปจนกว่ากรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งได้รับแต่งตั้งใหม่เข้ารับหน้าที่ เล่ม ๑๓๔ ตอนที่ ๒๑ ก กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิซึ่งพ้นจากตำแหน่งตามวาระอาจได้รับแต่งตั้งอีกได้ แต่จะดำรงตำแหน่ง ติดต่อกันเกินสองวาระไม่ได้

5. ๑๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   นอกจากการพ้นจากตำแหน่งตามวาระตามมาตรา ๑๐ กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ พ้นจากตำแหน่ง เมื่อ

   (๑) ตาย

   (๒) ลาออก

   (๓) ขาดคุณสมบัติหรือมีลักษณะต้องห้ามตามมาตรา ๙

   (๔) รัฐมนตรีให้ออก เพราะบกพร่องต่อหน้าที่ มีความประพฤติเสื่อมเสีย หรือหย่อนความสามารถ ในกรณีที่กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิพ้นจากตำแหน่งก่อนวาระ รัฐมนตรีอาจแต่งตั้งผู้อื่นเป็นกรรมการ ผู้ทรงคุณวุฒิแทนได้ และให้ผู้ซึ่งได้รับแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งแทนอยู่ในตำแหน่งเท่ากับวาระที่เหลืออยู่ ของกรรมการซึ่งตนแทน

6. ๑๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   คณะกรรมการมีอำนาจหน้าที่ ดังต่อไปนี้

   (๑) กำหนดนโยบายและทิศทางในการบริหารงานราชทัณฑ์เพื่อให้สอดคล้องกับภารกิจ ด้านการราชทัณฑ์อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งพิจารณาให้ความเห็นเกี่ยวกับการบริหารงานราชทัณฑ์ ตามที่คณะรัฐมนตรีขอให้พิจารณา

   (๒) ให้คำแนะนำหรือคำปรึกษาแก่รัฐมนตรีในการออกกฎกระทรวง ระเบียบ และประกาศ ตามพระราชบัญญัตินี้ รวมทั้งให้คำแนะนำแก่อธิบดีในการวางระเบียบกรมราชทัณฑ์

   (๓) ให้ความเห็นชอบกฎกระทรวง ระเบียบ หรือประกาศตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้

   (๔) กำหนดหรือเสนอแนะแนวทาง กลยุทธ์ และมาตรการในการปรับปรุงและพัฒนา การบริหารงานราชทัณฑ์ หรือการดำเนินการตามแผนการบริหารงานราชทัณฑ์ให้เป็นไปโดยมีประสิทธิภาพ และสัมฤทธิ์ผล รวมทั้งแนวทางในการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขังให้กลับตนเป็นคนดี การเตรียมความพร้อม ก่อนปล่อยผู้ต้องขัง และการดูแลช่วยเหลือผู้ต้องขังหลังปล่อยเพื่อมิให้กลับไปกระทำความผิดซ้ำอีก และเสนอแนะต่อคณะรัฐมนตรี หน่วยงานของรัฐ หรือองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง และการดูแลช่วยเหลือผู้ต้องขังหลังปล่อยเพื่อพิจารณา

   (๕) กำหนดมาตรฐานการดำเนินการด้านต่างๆ ของเรือนจำให้สอดคล้องกับพระราชบัญญัตินี้

   (๖) ปฏิบัติการอื่นตามที่กำหนดไว้ในพระราชบัญญัตินี้หรือกฎหมายอื่น

7. ๑๓คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การประชุมคณะกรรมการต้องมีกรรมการมาประชุมไม่น้อยกว่ากึ่งหนึ่งของ จำนวนกรรมการทั้งหมดจึงจะเป็นองค์ประชุม เล่ม ๑๓๔ ตอนที่ ๒๑ ก ในการประชุมของคณะกรรมการ ถ้าประธานกรรมการไม่มาประชุมหรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้รองประธานกรรมการเป็นประธานในที่ประชุม ถ้าประธานกรรมการและรองประธานกรรมการไม่มาประชุม หรือไม่อาจปฏิบัติหน้าที่ได้ ให้ที่ประชุมเลือกกรรมการคนหนึ่งเป็นประธานในที่ประชุม การวินิจฉัยชี้ขาดของที่ประชุมให้ถือเสียงข้างมาก กรรมการคนหนึ่งให้มีเสียงหนึ่งในการลงคะแนน ถ้าคะแนนเสียงเท่ากัน ให้ประธานในที่ประชุมออกเสียงเพิ่มขึ้นอีกเสียงหนึ่งเป็นเสียงชี้ขาด

8. ๑๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   คณะกรรมการจะแต่งตั้งคณะอนุกรรมการเพื่อพิจารณาวินิจฉัยหรือปฏิบัติการ อย่างใดอย่างหนึ่งตามที่คณะกรรมการมอบหมายก็ได้ และให้นำบทบัญญัติมาตรา ๑๓ มาใช้บังคับกับ การประชุมของคณะอนุกรรมการโดยอนุโลม

9. ๑๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ให้ประธานกรรมการ กรรมการ และอนุกรรมการได้รับเบี้ยประชุม และประโยชน์ ตอบแทนอื่น ตามหลักเกณฑ์ที่คณะรัฐมนตรีกำหนด

10. ๑๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

    ให้กรมราชทัณฑ์รับผิดชอบงานธุรการของคณะกรรมการและคณะอนุกรรมการ และประสานงานกับหน่วยงานของรัฐหรือองค์กรที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง การเตรียมความพร้อม ก่อนปล่อยผู้ต้องขัง และการดูแลช่วยเหลือผู้ต้องขังหลังปล่อย รวมทั้งปฏิบัติงานอื่นใดตามที่คณะกรรมการ และคณะอนุกรรมการมอบหมาย