เหตุทุกโลกิยทุกะ

เหตุ อกุสโล ธมฺโม เหตุสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯเปฯ

เหตุโลกิยธรรม อาศัยเหตุโลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย นเหตุโลกิยธรรม อาศัยนเหตุโลกิยธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย เหตุโลกิยธรรม อาศัยเหตุโลกิยธรรม และนเหตุโลกิยธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุยา นว นอารมฺมเณ นว นอธิปติยา นว นอนนฺตเร นว นสมนนฺตเร นว นสหชาเต นว นอญฺญมญฺเญ นว ฯเปฯ โนอวิคเต นว ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารอย่างนี้

เหตุปจฺจยา นอารมฺมเณ ตีณิ ฯ

เหตุโลกุตตรธรรม อาศัยเหตุโลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะ เหตุปัจจัย มี ๓ นัย นเหตุโลกุตตรธรรม อาศัยนเหตุโลกุตตรธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุ-*ปัจจัย มี ๓ นัย เหตุโลกุตตรธรรม อาศัยเหตุโลกุตตรธรรม และนเหตุโลกุตตรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ นว ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารสฺส อนุโลมมฺปิ ปจฺจนียมฺปิ อนุโลมปจฺจนียมฺปิ ปจฺจนียานุโลมมฺปิ คณิตํ เอวํ คเณตพฺพํ ฯ ---------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙ สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดาร เหมือนปฏิจจวาร เหตุทุกโลกิยทุกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะอาศัยสภาวธรรมที่เป็นเหตุและที่ไม่เป็นเหตุซึ่งเป็นโลกิยะเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ย่อ) (พึงขยายสหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารให้พิสดารอย่างนี้)

อรรถกถาที่มีถัดจากนี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ