อัชฌัตตารัมมณัตติกสรณทุกะ

เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม เหตุสมฺปยุตฺตสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ

สรณธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็น อัชฌัตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สรณธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณ-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม เหตุสมฺปยุตฺตสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุวิปฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม เหตุวิปฺปยุตฺตสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล จ เหตุวิปฺปยุตฺโต อกุสโล จ ธมฺมา เหตุสมฺปยุตฺตสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย

เหตุยา เทฺว อารมฺมเณ นว อธิปติยา เอกํ อนนฺตเร นว สมนนฺตเร นว สหชาเต ปญฺจ อญฺญมญฺเญ ปญฺจ นิสฺสเย ปญฺจ อุปนิสฺสเย นว อาเสวเน นว กมฺเม ตีณิ อาหาเร ตีณิ อินฺทฺริเย ตีณิ ฌาเน ตีณิ มคฺเค ตีณิ สมฺปยุตฺเต ปญฺจ อตฺถิยา ปญฺจ อวิคเต ปญฺจ ฯ

อรณธรรมที่เป็นอัชฌัตตารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็น อัชฌัตตารัมมณธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นพหิทธารัมมณ-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม เหตุสมฺปยุตฺตสฺส อกุสลสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: สหชาตปจฺจเยน ปจฺจโย: อุปนิสฺสยปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัยอัชฌัตตารัมมณัตติกสรณทุกะ จบ

สภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมภายในตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) สภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่มีธรรมภายนอกตนเป็นอารมณ์ซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ