อัชฌัตติกสรณทุกะ

เหตุสมฺปยุตฺตํ อกุสลํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ เหตุสมฺปยุตฺโต อกุสโล ธมฺโม อุปฺปชฺชติ นอธิปติปจฺจยา: ฯ

สรณธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นอัชฌัตต-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย สรณธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยสรณธรรมที่เป็นพหิทธาธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย

นเหตุยา เอกํ นอธิปติยา ปญฺจ นปุเรชาเต ปญฺจ นปจฺฉาชาเต ปญฺจ นอาเสวเน ปญฺจ นกมฺเม ตีณิ นวิปาเก ปญฺจ นวิปฺปยุตฺเต ปญฺจ ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัย

เหตุปจฺจยา นอธิปติยา ตีณิ ฯ

อรณธรรมที่เป็นอัชฌัตตธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นอัชฌัตต- *ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย อรณธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม อาศัยอรณธรรมที่เป็นพหิทธาธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย

นเหตุปจฺจยา อารมฺมเณ เอกํ ฯ สหชาตวาโรปิ ปจฺจยวาโรปิ นิสฺสยวาโรปิ สํสฏฺฐวาโรปิ สมฺปยุตฺตวาโรปิ ปฏิจฺจวารสทิสา วิตฺถาเรตพฺพา ฯ

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๒ในสหชาตวารก็ดี ในปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกปัจจัยอัชฌัตตัตติกสรณทุกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งเป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัย พึงขยายให้พิสดาร)

สภาวธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาว-ธรรมที่เป็นภายในตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) สภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้อาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกตนซึ่งไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ (ย่อ) (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวาร ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ