สรณทุกอตีตัตติกะ

สรโณ ปจฺจุปฺปนฺโน ธมฺโม สรณสฺส ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ตีณิ ฯ อรโณ ปจฺจุปฺปนฺโน ธมฺโม อรณสฺส ปจฺจุปฺปนฺนสฺส ธมฺมสฺส เหตุปจฺจเยน ปจฺจโย: ฯ

ปัจจุปปันนธรรมที่เป็นสรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันน- *ธรรมที่เป็นสรณธรรม โดยเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ปัจจุปปันนธรรมที่เป็นอรณธรรม เป็นปัจจัยแก่ปัจจุปปันนธรรมที่เป็นอรณธรรม โดยเหตุปัจจัย

เหตุยา จตฺตาริ อารมฺมเณ เทฺว อวิคเต สตฺต ฯ ยถา กุสลตฺติเก ปญฺหาวารํ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ สรณทุกอตีตตฺติกํ นิฏฺฐิตํ ฯ ----------

ในเหตุปัจจัย มีหัวข้อปัจจัย ๔ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๒ ในอวิคตปัจจัย มี " ๗ปัญหาวารในกุสลัตติกะฉันใด พึงให้พิสดารฉันนั้น สรณทุกอตีตัตติกะ จบ

สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นปัจจุบันเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นปัจจุบันโดยเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นปัจจุบันเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุให้สัตว์ร้องไห้ซึ่งเป็นปัจจุบันโดยเหตุปัจจัย (๑) (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๔ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๗ วาระ (ย่อ) (พึงขยายให้พิสดารเหมือนปัญหาวารในกุสลติกะ)

อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๕ อนุโลมทุกัตติกปัฏฐาน เหตุทุกสนิทัสสนสัปปฏิฆัตติกะ