๙. อามกธัญญเปยยาล ตติยวรรค

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย นจฺจคีตวาทิต- วิสูกทสฺสนา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย นจฺจคีตวาทิตวิสูกทสฺสนา อปฺปฏิวิรตา ฯ ตํ กิสฺส เหตุ ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการฟ้อนรำ ขับร้องประโคมดนตรี และดูการเล่นอันเป็นข้าศึก มีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการฟ้อนรำขับร้อง ประโคมดนตรี และดูการเล่นอันเป็นข้าศึก มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๑ สยนสูตร ว่าด้วยสัตว์เว้นการนั่งนอนในที่นั่งนอนสูงใหญ่มีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อุจฺจาสยนมหาสยนา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อุจฺจาสยนมหาสยนา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการนั่งนอนบนที่นั่งที่นอนอันสูงใหญ่ มีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการนั่งนอนบนที่นั่งที่นอนอันสูงใหญ่มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๒ รชตสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับเงินทองมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ชาตรูปรชตปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย ชาตรูปรชตปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับทองและเงินมีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับทองและเงิน มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๓ ธัญญสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นจากการรับธัญญชาติดิบมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อามกธญฺญปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อามกธญฺญปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับธัญญชาติดิบมีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับธัญญชาติดิบ มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๔ มังสสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับเนื้อดิบมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อามกมํส- ปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อามกมํสปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับเนื้อดิบ มีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับเนื้อดิบ มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๕ กุมาริกาสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับเด็กหญิงมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อิตฺถีกุมาริกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อิตฺถีกุมาริกปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับสตรีและกุมารีมีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับสตรีและกุมารี มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๖ ทาสีสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับทาสมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย ทาสีทาสปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย ทาสีทาสปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับทาสีและทาสมีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับทาสีและทาส มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๗ อเชฬกสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับแพะแกะมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย อเชฬกปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย อเชฬกปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับแพะและแกะมีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับแพะและแกะมีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๘ กุกกุฏสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับไก่และสุกรมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย กุกฺกุฏสูกรปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย กุกฺกุฏสูกรปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯเปฯ

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับไก่และสุกรมีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับไก่และสุกร มีมากกว่า. จบ สูตรที่ ๙ หัตถีสูตร ว่าด้วยสัตว์ผู้เว้นการรับช้างมีน้อย

เอวเมว โข ภิกฺขเว อปฺปกา เต สตฺตา เย หตฺถิควสฺสวฬวาปฏิคฺคหณา ปฏิวิรตา อถ โข เอเตว พหุตรา สตฺตา เย หตฺถิควสฺสวฬวาปฏิคฺคหณา อปฺปฏิวิรตา ฯ วคฺโค ฯ อุทฺทานํ นจฺจํ สยนํ รชตํ ธญฺญํ มํสํ กุมาริกา ทาสี อเชฬกญฺเจว กุกฺกุฏสูกรหตฺถิโนติ ฯ ---------------

ดูกรภิกษุทั้งหลาย ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ผู้งดเว้นจากการรับช้าง โค ม้าและลา มีน้อย โดยที่แท้ สัตว์ผู้ไม่งดเว้นจากการรับช้าง โค ม้า และลา มีมากกว่า ฯลฯ. จบ สูตรที่ ๑๐ จบ อามกธัญญเปยยาล ตติยวรรคที่ ๙ -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. นัจจสูตร ๒. สยนสูตร ๓. รชตสูตร ๔. ธัญญสูตร ๕. มังสสูตร ๖. กุมาริกาสูตร ๗. ทาสีสูตร ๘. อเชฬกสูตร ๙. กุกกุฏสูตร ๑๐. หัตถีสูตร. -----------------------------------------------------

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากการฟ้อนรำ ขับร้อง ประโคมดนตรี และดูการละเล่นอันเป็นข้าศึกแก่กุศลมีจำนวนน้อยส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากการฟ้อนรำ ขับร้อง ประโคมดนตรี และดูการละเล่นอันเป็นข้าศึกแก่กุศลมีจำนวนมากกว่า ฯลฯ นัจจคีตสูตรที่ ๑ จบ ๒. อุจจาสยนสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากที่นอนสูงใหญ่

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากที่นอนสูงใหญ่มีจำนวนน้อย ส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากที่นอนสูงใหญ่มีจำนวนมากกว่า ฯลฯ อุจจาสยนสูตรที่ ๒ จบ ๓. ชาตรูปรชตสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากการรับทองและเงิน

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากการรับธัญญาหารดิบมีจำนวนน้อย ส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากการรับธัญญาหารดิบมีจำนวนมากกว่า ฯลฯ อามกธัญญสูตรที่ ๔ จบ ๕. อามกมังสสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากการรับเนื้อดิบ

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากการรับเนื้อดิบมีจำนวนน้อย ส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากการรับเนื้อดิบมีจำนวนมากกว่า ฯลฯ อามกมังสสูตรที่ ๕ จบ ๖. กุมาริกสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากการรับสตรีและกุมารี

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากการรับสตรีและกุมารีมีจำนวนน้อย ส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากการรับสตรีและกุมารีมีจำนวนมากกว่า ฯลฯ กุมาริกสูตรที่ ๖ จบ ๗. ทาสีทาสสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากการรับทาสหญิงและทาสชาย

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากการรับแพะและแกะมีจำนวนน้อย ส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากการรับแพะและแกะมีจำนวนมากกว่า ฯลฯ อเชฬกสูตรที่ ๘ จบ ๙. กุกกุฏสูกรสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากการรับไก่และสุกร

“ภิกษุทั้งหลาย ข้อนี้ก็ฉันนั้นเหมือนกัน สัตว์ที่เว้นขาดจากการ รับไก่และสุกรมีจำนวนน้อย ส่วนสัตว์ที่ไม่เว้นขาดจากการรับไก่และสุกรมีจำนวนมากกว่า ฯลฯ กุกกุฏสูกรสูตรที่ ๙ จบ ๑๐. หัตถิควัสสสูตร ว่าด้วยสัตว์ที่เว้นขาดจากการรับช้าง โค ม้า ฯ

พึงทราบอธิบายในอามกธัญญเปยยาล ตติยวรรคที่ ๙.

การเห็นสิ่งที่ชื่อว่าเป็นข้าศึก คือเป็นศัตรู เพราะไม่อนุโลมตามคำสอน เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าเห็นสิ่งที่เป็นข้าศึก การฟ้อน การขับ การประโคมด้วยอำนาจการฟ้อนและการให้ผู้อื่นฟ้อนเป็นต้น และการดูซึ่งการฟ้อนเป็นต้นที่เป็นไปแล้ว แม้โดยที่สุดด้วยอำนาจการฟ้อนของนกยูงเป็นต้นอันเป็นข้าศึก เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าการดูฟ้อนรำ ขับร้องและประโคมดนตรีที่เป็นข้าศึก. ก็การประกอบการฟ้อนเป็นต้นด้วยตนก็ดี การให้ผู้อื่นประกอบการฟ้อนเป็นต้นก็ดี การดูการฟ้อนที่เขาประกอบแล้วก็ดี ย่อมไม่ควรแก่ทั้งภิกษุ และภิกษุณี.

ที่นอนที่เลยกำหนด ท่านเรียกว่าที่นอนสูง. เครื่องลาดที่ไม่สมควร ชื่อว่าที่นอนใหญ่. อธิบายว่า ผู้งดเว้นจากที่นอนสูงและที่นอนใหญ่.

คำว่า ชาตรูป คือ ทอง. คำว่า เงิน ได้แก่ กหาปณะ. คนเหล่าใดถึงการกล่าวหา มาสกโลหะ มาสกยาง. คนเหล่านั้นเป็นผู้งดเว้นจากการรับทองและเงินแม้ทั้งสองนั้น ย่อมไม่ถือเอาทองและเงินนั้น ไม่ให้คนอื่นถือเอา. อธิบายว่า ย่อมไม่ถือทองและเงินที่เก็บไว้แล้ว.

คำว่า จากการรับธัญญชาติดิบ ความว่า จากการรับธัญญชาติดิบแม้ ๗ ชนิด คือ ข้าวสาลี ข้าวเจ้า ข้าวเหนียว ข้าวละมาน ข้าวฟ่าง ลูกเดือยและหญ้ากับแก้. ก็การรับธัญญชาติดิบเหล่านั้น ไม่ควรอย่างเดียวเท่านั้นหามิได้ แม้การถูกต้องก็ไม่ควรแก่ภิกษุทั้งหลายนั่นแหละ.

ในคำว่า จากการรับเนื้อดิบ ความว่า เว้นจากการรับเนื้อที่ทรงอนุญาตไว้โดยเจาะจง การรับเนื้อและปลาดิบก็ไม่ควรแก่ภิกษุทั้งนั้น ถึงการถูกต้องก็ไม่ควร.

ในคำว่า จากการรับสตรีและกุมารี นั้น หญิงที่ไปในระหว่างชาย ชื่อว่าสตรี. หญิงนอกนี้ ชื่อว่ากุมารี. การรับสตรีและกุมารีเหล่านั้นก็ดี การถูกต้องก็ดี ไม่ควรทั้งนั้น.

ในคำว่า จากการรับทาสีและทาส นี้ การรับหญิงและชายเหล่านั้นด้วยความเป็นทาสีและทาสก็ไม่ควรทั้งนั้น. ก็เมื่อเขากล่าวว่า ข้าพเจ้าถวายกัปปิยการก ข้าพเจ้าถวายคนวัด การรับนั้นย่อมควร.

-----------------------------------------------------