ขันธ์ ๕ อุทเทสวาร

ปญฺจกฺขนฺธา: รูปกฺขนฺโธ เวทนากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ อุทฺเทสวาโร

ขันธ์ ๕ คือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์. อุทเทสวาร

รูปํ รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปํ ฯ เวทนา เวทนากฺขนฺโธ เวทนากฺขนฺโธ เวทนา ฯ สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญากฺขนฺโธ สญฺญา ฯ สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารกฺขนฺโธ สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ วิญฺญาณํ ฯ

รูปคือรูปขันธ์หรือ รูปขันธ์คือรูปหรือ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ เวทนาขันธ์คือเวทนาหรือ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ สัญญาขันธ์คือสัญญาหรือ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ สังขารขันธ์คือสังขารหรือ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ วิญญาณขันธ์คือวิญญาณหรือ.

น รูปํ น รูปกฺขนฺโธ น รูปกฺขนฺโธ น รูปํ ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธ น เวทนากฺขนฺโธ น เวทนา ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ น สญฺญากฺขนฺโธ น สญฺญา ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ น สงฺขารกฺขนฺโธ น สงฺขารา ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธ น วิญฺญาณกฺขนฺโธ น วิญฺญาณํ ฯ --------

ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ไม่ใช่รูปขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ไม่ใช่เวทนาขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ไม่ใช่สัญญาขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ไม่ใช่สังขารขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ไม่ใช่วิญญาณขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ.

รูปํ รูปกฺขนฺโธ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ฯ รูปํ รูปกฺขนฺโธ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธ ฯ รูปํ รูปกฺขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ รูปํ รูปกฺขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ เวทนา เวทนากฺขนฺโธ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธ ฯ เวทนา เวทนากฺขนฺโธ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธ ฯ เวทนา เวทนากฺขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ เวทนา เวทนากฺขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธ ฯ สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ฯ สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ สญฺญา สญฺญากฺขนฺโธ ขนฺโธ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธ ฯ สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ฯ สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธ ฯ สงฺขารา สงฺขารกฺขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺธา รูปกฺขนฺโธ ฯ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ฯ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺธา สญฺญากฺขนฺโธ ฯ วิญฺญาณํ วิญฺญาณกฺขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ

รูปคือรูปขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ. รูปคือรูปขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ. เวทนาคือเวทนาขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ. สัญญาคือสัญญาขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ. สังขารคือสังขารขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณขันธ์หรือ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปขันธ์หรือ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาขันธ์หรือ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาขันธ์หรือ. วิญญาณคือวิญญาณขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารขันธ์หรือ.

น รูปํ น รูปกฺขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ น รูปํ น รูปกฺขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ น รูปํ น รูปกฺขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ น รูปํ น รูปกฺขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ น เวทนา น เวทนากฺขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ น สญฺญา น สญฺญากฺขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ น สงฺขารา น สงฺขารกฺขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณกฺขนฺโธ ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธ น ขนฺธา น รูปกฺขนฺโธ ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนากฺขนฺโธ ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญากฺขนฺโธ ฯ น วิญฺญาณํ น วิญฺญาณกฺขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารกฺขนฺโธ ฯ --------

ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปขันธ์หรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาขันธ์หรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาขันธ์หรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่วิญญาณขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารขันธ์หรือ.

รูปํ ขนฺโธ ขนฺธา รูปํ ฯ เวทนา ขนฺโธ ขนฺธา เวทนา ฯ สญฺญา ขนฺโธ ขนฺธา สญฺญา ฯ สงฺขารา ขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณํ ฯ

รูปเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปหรือ. เวทนาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาหรือ. สัญญาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาหรือ. สังขารเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารหรือ. วิญญาณเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณหรือ.

น รูปํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น รูปํ ฯ น เวทนา น ขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนา ฯ น สญฺญา น ขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญา ฯ น สงฺขารา น ขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารา ฯ น วิญฺญาณํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณํ ฯ --------

ไม่ใช่รูปไม่ใช่รูปขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ.

รูปํ ขนฺโธ ขนฺธา เวทนา ฯ รูปํ ขนฺโธ ขนฺธา สญฺญา ฯ รูปํ ขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารา ฯ รูปํ ขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณํ ฯ เวทนา ขนฺโธ ขนฺธา รูปํ ฯ เวทนา ขนฺโธ ขนฺธา สญฺญา ฯ เวทนา ขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารา ฯ เวทนา ขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณํ ฯ สญฺญา ขนฺโธ ขนฺธา รูปํ ฯ สญฺญา ขนฺโธ ขนฺธา เวทนา ฯ สญฺญา ขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารา ฯ สญฺญา ขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณํ ฯ สงฺขารา ขนฺโธ ขนฺธา รูปํ ฯ สงฺขารา ขนฺโธ ขนฺธา เวทนา ฯ สงฺขารา ขนฺโธ ขนฺธา สญฺญา ฯ สงฺขารา ขนฺโธ ขนฺธา วิญฺญาณํ ฯ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ขนฺธา รูปํ ฯ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ขนฺธา เวทนา ฯ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ขนฺธา สญฺญา ฯ วิญฺญาณํ ขนฺโธ ขนฺธา สงฺขารา ฯ

รูปเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาหรือ. รูปเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาหรือ. รูปเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารหรือ. รูปเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณหรือ. เวทนาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปหรือ. เวทนาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาหรือ. เวทนาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารหรือ. เวทนาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณหรือ. สัญญาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปหรือ. สัญญาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาหรือ. สัญญาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารหรือ. สัญญาเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณหรือ. สังขารเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปหรือ. สังขารเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาหรือ. สังขารเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาหรือ. สังขารเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือวิญญาณหรือ. วิญญาณเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือรูปหรือ. วิญญาณเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือเวทนาหรือ. วิญญาณเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสัญญาหรือ. วิญญาณเป็นขันธ์หรือ ขันธ์คือสังขารหรือ.

น รูปํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนา ฯ น รูปํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญา ฯ น รูปํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารา ฯ น รูปํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณํ ฯ น เวทนา น ขนฺโธ น ขนฺธา น รูปํ ฯ น เวทนา น ขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญา ฯ น เวทนา น ขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารา ฯ น เวทนา น ขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณํ ฯ น สญฺญา น ขนฺโธ น ขนฺธา น รูปํ ฯ น สญฺญา น ขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนา ฯ น สญฺญา น ขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารา ฯ น สญฺญา น ขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณํ ฯ น สงฺขารา น ขนฺโธ น ขนฺธา น รูปํ ฯ น สงฺขารา น ขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนา ฯ น สงฺขารา น ขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญา ฯ น สงฺขารา น ขนฺโธ น ขนฺธา น วิญฺญาณํ ฯ น วิญฺญาณํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น รูปํ ฯ น วิญฺญาณํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น เวทนา ฯ น วิญฺญาณํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น สญฺญา ฯ น วิญฺญาณํ น ขนฺโธ น ขนฺธา น สงฺขารา ฯ --------

ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ. ไม่ใช่รูปไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ. ไม่ใช่เวทนาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ. ไม่ใช่สัญญาไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ. ไม่ใช่สังขารไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่วิญญาณหรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่รูปหรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่เวทนาหรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สัญญาหรือ. ไม่ใช่วิญญาณไม่ใช่ขันธ์หรือ ไม่ใช่ขันธ์ไม่ใช่สังขารหรือ.

ขันธ์ ๕ คือ ๑. รูปขันธ์ (กองรูป) ๒. เวทนาขันธ์ (กองเวทนา) ๓. สัญญาขันธ์ (กองสัญญา) ๔. สังขารขันธ์ (กองสังขาร) ๕. วิญญาณขันธ์ (กองวิญญาณ) ๑. ปทโสธนวาร อนุโลม

รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม รูปขันธ์เป็นรูปใช่ไหม เวทนาเป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม เวทนาขันธ์เป็นเวทนาใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สัญญาขันธ์เป็นสัญญาใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สังขารขันธ์เป็นสังขารใช่ไหม วิญญาณเป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม วิญญาณขันธ์เป็นวิญญาณใช่ไหม (๒๖)ปัจจนีกะ

รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๒๘)

เวทนาเป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม เวทนาเป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม เวทนาเป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม เวทนาเป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๒๙)

สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๐)

สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๑)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๓)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๔)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๖)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม (๓๗)๓. สุทธขันธวาร อนุโลม

สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นเวทนา ไม่เป็นขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นวิญญาณ ไม่เป็นขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณใช่ไหม (๓๙)๔. สุทธขันธมูลจักกวาร อนุโลม

รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม รูปเป็นรูปขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๔๐)

สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สัญญาเป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๔๒)

สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สังขารเป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๔๓)

วิญญาณเป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม วิญญาณเป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม วิญญาณเป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม วิญญาณเป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม ขันธ์เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม (๔๔)ปัจจนีกะ

สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นรูป ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๔๕)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสัญญา ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๕)

สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นรูปขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นเวทนาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นสัญญาขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นสังขาร ไม่เป็นสังขารขันธ์ใช่ไหม สภาวธรรมที่ไม่เป็นขันธ์ ไม่เป็นวิญญาณขันธ์ใช่ไหม (๓๖)

บัดนี้ เป็นการวรรณนาขันธยมก ที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้ในลำดับต่อจากมูลยมก เพราะทรงรวบรวมซึ่งธรรมทั้งหลายมีกุศลเป็นต้น อันพระองค์ทรงแสดงแล้วในมูลมก ด้วยอำนาจแห่งขันธ์ พึงทราบการกำหนดพระบาลีในขันธยมกอย่างนี้ก่อน.

ในขันธยมกนี้มีมหาวาระ ๓ คือ ปัณณัตติวาระ ปวัตติวาระและปริญญาวาระ.

ในมหาวาระทั้ง ๓ นั้น ปัณณัตติวาระ ตรัสเรียกว่าปัณณัตติวาระ เพราะทรงกระทำด้วยอำนาจการชำระชื่อของขันธ์ทั้งหลาย.

ปวัตติวาระ ตรัสเรียกว่าปวัตติวาระ เพราะทรงชำระความเป็นไปด้วยอำนาจการเกิดขึ้นและการดับไปของขันธ์ทั้งหลายที่พระองค์ทรงชำระชื่อแล้ว.

ปริญญาวาระ ตรัสเรียกว่าปริญญาวาระ เพราะทรงแสดงปริญญา ๓ แห่ง ขันธ์ทั้งหลายอันเป็นไปแล้วตามลำดับ โดยสังเขป.

ในมหาวาระเหล่านั้น ปัณณัติวาระ พระองค์ทรงกำหนดด้วยอาการ ๒ อย่างด้วยอำนาจอุทเทสและนิทเทส. ในอุเทสและนิทเทสแม้เหล่านี้ อุทเทสวาระไม่มีโดยแผนกหนึ่ง จำเดิมแต่ต้น พระองค์ทรงกำหนดนิทเทสโดยส่วนเดียวด้วยอำนาจปุจฉาและวิสัชนาบัณฑิตพึงทราบอุทเทสวาระแห่งปัณณัตติวาระตั้งแต่บทว่า ปญฺจกฺขนฺธา ดังนี้ ความว่า นี้เป็นอุทเทสของขันธ์ทั้งหลายที่พึงถามด้วยอำนาจของยมก.

พึงทราบการกำหนดชื่อของขันธ์ทั้งหลายเหล่านั้น โดยประเภทว่า รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ และวิญญาณขันธ์.

บัดนี้ นัยวาระ ๔ คือ ปทโสธนวาระ, ปทโสธนมูลจักกะวาระ, สุทธักขันธวาระ, สุทธักขันมูลจักกวาระ ย่อมมีด้วยอำนาจของขันธ์ทั้งหลายเหล่านั้น.

ในนัยวาระเหล่านั้น วาระที่ทำการชำระบทโดยนัยเป็นต้นว่า รูปํ รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปํ ดังนี้นั่นแหละ ชื่อว่าปทโสธนวาระ. ในปทโสธนวาระนั้นมี ๒ อย่างด้วยอำนาจอนุโลมและปฏิโลม ในปทโสธนวาระนั้น ในอนุโลกวาระมี ๕ ยมก คือ รูปํ รูปกฺขนฺโธ รูปกฺขนฺโธ รูปํ ดังนี้เป็นต้นถึงในปฏิโลมก็มี ๕ อย่าง คือ นรูปํ นรูปกฺขนฺโธ นรูปกฺขนฺโธ นรูปํ ดังนี้เป็นต้น.

เบื้องหน้าแต่นี้ เป็นที่วาระที่ทรงผูกมูลแห่งขันธ์หนึ่งๆ แห่งขันธ์ทั้งหลาย อันพระองค์ทรงชำระแล้วในปทโสธนวาระเหล่านั้นนั่นแหละให้เป็นจักร ๔ โดยนัยเป็นต้นว่า รูปํ รูปกฺขนฺโธ, ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ดังนี้ ชื่อว่าปทโสธนมูลจักกวาระ เพราะความที่แห่งจักรทั้งหลายอันเป็นมูลแห่งการชำระบทมีอยู่แม้ในปทโสธนมูลจักกวาระนั้นก็มี ๒ อย่างด้วยอำนาจอนุโลมปฏิโลม ในอนุโลมและปฏิโลมเหล่านั้น ในอนุโลมวาระมียมก ๒๐ เพราะกระทำมูลแห่งขันธ์หนึ่งๆ ให้เป็น ๔ มี รูปํ รูปกฺขนฺโธ, ขนฺธา เวทนากฺขนฺโธ ดังนี้เป็นต้นแม้ในปฏิโลมก็มี ๒๐ เท่านั้น เพราะทำมูลแห่งขันธ์หนึ่งๆ ให้เป็น ๔ มี นรูปํ นรูปกฺขนฺโธ, นขนฺธา นเวทนากฺขนฺโธ ดังนี้เป็นต้น.

เบื้องหน้าแต่นี้วาระที่ดำเนินไปแล้วด้วยอำนาจขันธ์ล้วนๆ โดยนัยเป็นต้นว่า รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา รูปํ ดังนี้ ชื่อสุทธักขันธวาระ.

ในสุทธักขันธวาระนั้น ในปุจฉาว่า ขนฺธา รูปํ เป็นต้น พึงถือเอาเนื้อความว่า ขันธ์ทั้งหลาย ชื่อว่ารูปขันธ์ ใช่ไหม? ขันธ์ทั้งหลาย ชื่อว่าเวทนาขันธ์หรือ.

ถามว่า เพราะเหตุไร ตอบว่า เพราะท่านจำแนกไว้ในนิทเทสวาระอย่างนี้.

ก็ในนิทเทสวาระนั้น ถามว่า รูปชื่อว่าขันธ์หรือ ตอบว่า ใช่.

ถามว่า ขันธ์ทั้งหลาย ชื่อว่ารูปขันธ์หรือ?

ตอบว่า รูปขันธ์ ชื่อว่ารูปด้วย ชื่อว่ารูปขันธ์ด้วย ขันธ์ทั้งหลายที่เหลือไม่ชื่อว่ารูปขันธ์ ดังนี้ ท่านยกบทขึ้นจำแนกเนื้อความโดยนัยเป็นต้นว่า ขันธ์ทั้งหลายชื่อว่ารูปขันธ์หรือ แห่งบททั้งหลาย ว่าขันธ์ทั้งหลายชื่อว่ารูปหรือ ดังนี้ ด้วยประการฉะนี้ก็ด้วยเหตุนั้น วาระนั้นท่านจึงเรียกว่าสุทธักขันธวาระ.

ในสุทธักขันธวาระนี้ คำว่า น ขนฺธา เป็นคำที่มีประมาณ เหมือนในการชำระคำ ก็สุทธักขันธวาระย่อมได้โดยประการใดๆ เนื้อความเทียวเป็นประมาณ ย่อมได้โดยประการนั้นๆ แม้ในอายตนยมกเป็นต้นข้างหน้าก็มีนัยนี้เหมือนกัน.

ก็ในสุทธักขันธวาระมี ๒ อย่างด้วยอำนาจอนุโลมและปฏิโลม ในอนุโลมและปฏิโลมเหล่านั้นในอนุโลมวาระมียมก ๕ อย่าง คือ รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา รูปํ เป็นต้นแม้ในปฏิโลมวาระก็มียมก ๕ อย่าง คือ นรูปํ นขนฺโธ, นขนฺธา นรูปํ ดังนี้เป็นต้น

เบื้องหน้าแต่นั้นท่านกระทำการผูกมูลแห่งขันธ์หนึ่งๆ แห่งสุทธักขันธ์ทั้งหลายเหล่านั้นโดยนัยเป็นต้นว่า รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา เวทนาให้เป็น ๔ ชื่อว่าสุทธักขันธมูลจักกวาระ เพราะความที่จักรมีสุทธักขันธ์เป็นมูลมีอยู่ ในสุทธักขันธมูลจักกวาระนั้นพึงทราบเนื้อความโดยนัยเป็นต้นว่า ขันธ์ทั้งหลายชื่อว่าเวทนาขันธ์หรือ แห่งคำถามว่า ขนฺธา เวทนา เป็นต้น

โดยประการนอกนี้ จึงมีความผิดกันกับนิทเทสวาระ แม้สุทธักขันธมูลจักกวาระนั้นก็มี ๒ อย่าง ด้วยอำนาจอนุโลมและปฏิโลม ในอนุโลมและปฏิโลมเหล่านั้นในอนุโลมวาระมียมก ๒๐ เพราะกระทำมูลแห่งขันธ์หนึ่งๆ ให้เป็นจักร ๔ มีบทเป็นต้นว่า รูปํ ขนฺโธ, ขนฺธา เวทนา ดังนี้. แม้ในปฏิโลมวาระก็มี ๒๐ เหมือนกัน เพราะกระทำมูลแห่งขันธ์หนึ่งๆ ให้เป็น ๔ มีบทเป็นต้นว่า นรูปํ นขนฺโธ, นขนฺธา นเวทนา ดังนี้พึงทราบอุทเทสวาระแห่งปัณณัตติวาระ อันประดับแล้วด้วยยมก ๑๐๐ ด้วยคำถาม ๒๐๐ และด้วยอรรถ ๔๐๐ เพราะกระทำอรรถทั้งหลายให้เป็นสองด้วยอำนาจสันนิฏฐานและสังสยะเพื่อการถามในนัยหนึ่งๆ อย่างนี้ก่อน ด้วยประการฉะนี้.

วรรณนาอุทเทสวาระ จบ. -----------------------------------------------------