อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกนอัชฌัตติกทุกนกุสลัตติกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ อัชฌัตติกทุกกุสลัตติกนอัชฌัตติกทุกนกุสลัตติกะ
เหตุยา จตุวีส อวิคเต จตุวีส สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นกุสลตฺติกนเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น อัชฌัตติกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็นพาหิรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอัชฌัตติก-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อัชฌัตติกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นพาหิรธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน อุปาทาทุกกุสลัตติกนอุปาทาทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนเหตุสเหตุกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศลที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทาธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย อัพยากตมูล มี ๓ นัย เหมือนกัน อุปาทินนทุกกุสลัตติกนอุปาทินนทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนเหตุเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่เป็น อนุปาทินนธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทินนธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นอนุปปาทินน-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย อัพยากตมูล มี ๑ นัย เหมือนกัน อุปาทานโคจฉกทุกกุสลัตติกโนอุปาทานโคจฉกทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ นเหตุญฺเจวนเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกนเหตุนสเหตุกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่ อุปาทานธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทานธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่ไม่ใช่อุปาทาน-*ธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย กิเลสโคจฉกทุกกุสลัตติกโนกิเลสโคจฉกทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกจูฬนฺตรทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่กิเลสธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่กิเลสธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ทัสสเนนปหาตัพพทุกกุสลัตติกะ นทัสสเนนปหาตัพพทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ นอปฺปจฺจยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอสงฺขตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นสนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนิทสฺสนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นสปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอปฺปฏิฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอรูปึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นโลกิยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นโลกุตฺตรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นเกนจิวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นเกนจินวิญฺเญยฺยํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกโนอาสวโคจฺฉกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศลที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัยภาวนายปหาตัพพทุกกุสลัตติกนภาวนายปหาตัพพทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ โนอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นโนอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นสาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอาสวสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอาสววิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอาสวญฺเจวนอนาสวญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนาสวญฺเจวนโนจอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอาสวญฺเจวนอาสววิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอาสววิปฺปยุตฺตญฺเจวนโนจอาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ อาสววิปฺปยุตฺตํ นสาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ อาสววิปฺปยุตฺตํ นอนาสวํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกฉโคจฺฉกทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ธรรมที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศล ที่เป็นภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ธรรม ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤต ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัยทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ โนสญฺโญชนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ โนคนฺถํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ โนโอฆํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ โนโยคํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ โนนีวรณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ โนปรามาสํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลตฺติกมหนฺตรทุกํ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็น กุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศลที่เป็นทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อัพยากฤต ที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอัพยากฤตที่ไม่ใช่ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๒ นัย ในอัพยากตวารทุกแห่ง พึงนับด้วยสามารถแห่งปัจจัย ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกกุสลัตติกะ นภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกนกุสลัตติกะ
นกุสลํ นสารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนารมฺมณํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ สงฺขิตฺตํ ฯ นโนจิตฺตปทํ นลพฺภติ ฯ นกุสลํ นจิตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นเจตสิกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสํสฏฺฐํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตานุปริวตฺตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานสหภุํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นจิตฺตสํสฏฺฐสมุฏฺฐานานุปริวตฺตึ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอชฺฌตฺติกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นพาหิรํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอุปาทา ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ นกุสลํ นอุปาทินฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... นกุสลํ นอนุปาทินฺนํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ ... ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่กุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นกุศลที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๑ นัย ธรรมที่ไม่ใช่อกุศล ที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่เป็นอกุศลที่ไม่ใช่ภาวนายปหาตัพพเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย มี ๓ นัยอัพยากตมูล มี ๒ นัย เหมือนกัน
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๖๖. อัชฌัตติกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๑๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๖๘. อุปาทินนทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ใช่เป็นภายในซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นภายในและที่เป็นภายนอกซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๓ วาระเท่านั้นด้วยอำนาจปัจจัย) ๖๗. อุปาทาทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทายรูปซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๑ วาระเท่านั้นด้วยอำนาจปัจจัย)๖๘. อุปาทินนทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็น กุศลอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๑๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่ไม่ใช่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิยึดถือซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่กรรมอันประกอบด้วยตัณหาและทิฏฐิไม่ยึดถือซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๑ วาระเท่านั้นด้วยอำนาจปัจจัย) มหันตรทุกะ จบ ๖๙. ทวิโคจฉกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นอุปาทานซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่เป็นอุปาทานซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นกิเลสซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ (ย่อ) ๘๓. ทัสสเนนปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๑๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ ๘๔. ภาวนายปหาตัพพทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัย สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ สภาวธรรมที่มิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่ไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๑๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๘๖. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๒ วาระ ๘๕. ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ สภาวธรรมที่มีเหตุมิใช่ไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งไม่เป็นอัพยากฤตอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยโสดาปัตติมรรคซึ่งเป็นอัพยากฤตเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (ในอัพยากตวารทุกแห่งพึงนับด้วยอำนาจปัจจัย) ๘๖. ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ ๑. กุสลติกะ
สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นกุศล อาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๑ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๑ วาระ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๓๑๗}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมานุโลมปัจจนียะ [ทุกติกปัฏฐาน] ๘๘. สวิจารทุกะ ๑. กุสลติกะ สภาวธรรมที่มีเหตุไม่ต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งไม่เป็นอกุศลอาศัยสภาวธรรมที่มีเหตุต้องประหาณด้วยมรรคเบื้องบน ๓ ซึ่งเป็นอกุศลเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย เหตุปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ (บทที่มีอัพยากฤตเป็นมูล มี ๒ วาระ) เหตุปัจจัย มี ๒ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๓ วาระ
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น