นเหตุสัมปยุตตทุกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
นเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๔๕ พระอภิธรรมปิฎก เล่มที่ ๑๒ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ นเหตุสัมปยุตตทุกะ
นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ- วิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุสมฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต จ นเหตุวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุวิปฺปยุตฺตํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุสมฺปยุตฺโต จ นเหตุวิปฺปยุตฺโต จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุสัมปยุตตธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ-*วิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ ฉ อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ นเหตุสเหตุกทุกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๖ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร นเหตุสเหตุกทุกะ
นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นอเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจว- นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโกเจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ นอเหตุโกเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา ฯ นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นอเหตุโก- เจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอเหตุกญฺเจว- นนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นอเหตุโกจ นอเหตุโกเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุญฺเจวนอเหตุกญฺจ นอเหตุกญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนอเหตุโกจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ตีณิ ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุธรรม ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่เหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุกธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่นเหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่อเหตุกธรรม ธรรมที่ไม่ใช่อเหตุกธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัยมี ๓ นัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ สหชาตวาเรปิ ปญฺหาวาเรปิ สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นเหตุเหตุสมฺปยุตฺตทุกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี ปัญหาวารก็ดี พึงให้พิสดารทุกวาร นเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ
นเหตุญฺเจวนเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจว- นเหตุวิปฺปยุตฺโตจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจว- นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุญฺเจวนเหตุวิปฺปยุตฺตญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนเหตุวิปฺปยุตฺโตจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุวิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ- เจวนเหตุวิปฺปยุตฺโต ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุ- วิปฺปยุตฺตญฺเจวนนเหตุญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุเจวนเหตุวิปฺปยุตฺโตจ นเหตุวิปฺปยุตฺโตเจวนนเหตุจ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรมและไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตต-*ธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตต-*ธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุธรรม และไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม ธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรมและไม่ใช่นเหตุธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุวิปปยุตตธรรม และไม่ใช่นเหตุธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อวิคเต นว สพฺพตฺถ วิตฺถาโร ฯ นเหตุนสเหตุกทุกํ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙พึงให้พิสดารทุกวาร นเหตุนสเหตุกทุกะ
นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: เอกํ มหาภูตํ ปฏิจฺจ ตโย มหาภูตา ฯ นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: ปฏิสนฺธิกฺขเณ วตฺถุํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุกา ขนฺธา ฯ นเหตุํ นสเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก จ นเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นอเหตุกํ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุนสเหตุโก จ นเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ นเหตุํ นสเหตุกญฺจ นเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุนสเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสเหตุกญฺจ นเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม อุปฺปชฺชติ เหตุปจฺจยา: นเหตุํ นสเหตุกญฺจ นเหตุํ นอเหตุกญฺจ ธมฺมํ ปฏิจฺจ นเหตุ นสเหตุโก จ นเหตุ นอเหตุโก จ ธมฺมา อุปฺปชฺชนฺติ เหตุปจฺจยา: ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่ สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือมหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย คือ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ทั้งหลายที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยหทัยวัตถุ ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรมเกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม อาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้น เพราะเหตุปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุสเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรมอาศัยธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม และธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
เหตุยา นว อารมฺมเณ นว อวิคเต นว ฯ สหชาตวารมฺปิ สมฺปยุตฺตวารมฺปิ ปฏิจฺจวารสทิสํ ฯ
ในเหตุปัจจัย มีวาระ ๙ ในอารัมมณปัจจัย มี " ๙ ในอวิคตปัจจัย มี " ๙สหชาตวารก็ดี สัมปยุตตวารก็ดี เหมือนกับปฏิจจวาร
นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ นสเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นอเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นอเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: นเหตุ นอเหตุโก ธมฺโม นเหตุสฺส นสเหตุกสฺส ธมฺมสฺส อารมฺมณปจฺจเยน ปจฺจโย: เทฺว ฯ
ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม โดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุก-*ธรรม โดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรมโดยอารัมมณปัจจัย ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่อเหตุกธรรม เป็นปัจจัยแก่ธรรมที่ไม่ใช่เหตุ ไม่ใช่สเหตุกธรรมโดยอารัมมณปัจจัย มี ๒ นัย
อารมฺมเณ จตฺตาริ อวิคเต จตฺตาริ ฯ ปญฺหาวารมฺปิ เอวํ วิตฺถาเรตพฺพํ ฯ
ในอารัมมณปัจจัย มีวาระ ๔ ในอวิคตปัจจัย มี " ๔แม้ปัญหาวาร ก็พึงให้พิสดารเหมือนดังกล่าวแล้ว
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๓. เหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุ เกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๒}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน] ๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๖ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร)๔. เหตุสเหตุกทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็น เหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๓}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน] ๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร สภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่มิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี ๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ ปัญหาวารทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร) ๕. เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ๑. ปฏิจจวาร
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่วิปปยุตจากเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๔}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน] ๖. นเหตุสเหตุทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่วิปปยุตจากเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่วิปปยุตจากเหตุและที่มิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่วิปปยุตจากเหตุและที่ไม่วิปปยุตจากเหตุมิใช่ไม่เป็นเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย มี๓ วาระ (ย่อ) เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (ทุกปัจจัยพึงขยายให้พิสดาร) ๖. นเหตุสเหตุกทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ มหาภูตรูป ๓ อาศัยมหาภูตรูป ๑ เกิดขึ้นฯลฯ สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย ได้แก่ ในปฏิสนธิขณะ ขันธ์ที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยหทัยวัตถุเกิดขึ้น สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๕}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน] ๖. นเหตุสเหตุทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุอาศัยสภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุไม่ใช่มีเหตุและที่ไม่เป็นเหตุมิใช่ไม่มีเหตุเกิดขึ้นเพราะเหตุปัจจัย (๓) (ย่อ)
เหตุปัจจัย มี ๙ วาระ อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ อธิปติปัจจัย มี ๕ วาระ ฯลฯ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ ฯลฯ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๙ วาระ (สหชาตวาร ฯลฯ สัมปยุตตวารเหมือนกับปฏิจจวาร)อารัมมณปัจจัย
สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒) สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่มิใช่ไม่มีเหตุเป็นปัจจัยแก่สภาวธรรมที่ไม่เป็นเหตุและที่ไม่ใช่มีเหตุโดยอารัมมณปัจจัย (๒) (ย่อ)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๔๕ หน้า : ๒๖}
พระอภิธรรมปิฎก ธัมมปัจจนียะ [ทุกปัฏฐาน] ๗. สัปปัจจยทุกะ ๑-๗. ปฏิจจวารเป็นต้น
อารัมมณปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ อนันตรปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ สหชาตปัจจัย มี ๗ วาระ อัญญมัญญปัจจัย มี ๖ วาระ นิสสยปัจจัย มี ๗ วาระ อุปนิสสยปัจจัย มี ๔ วาระ ปุเรชาตปัจจัย มี ๒ วาระ ปัจฉาชาตปัจจัย มี ๒ วาระ อาเสวนปัจจัย มี ๒ วาระ กัมมปัจจัย มี ๔ วาระ ฯลฯ ฌานปัจจัย มี ๔ วาระ มัคคปัจจัย มี ๓ วาระ สัมปยุตตปัจจัย มี ๒ วาระ วิปปยุตตปัจจัย มี ๓ วาระ ฯลฯ อวิคตปัจจัย มี ๗ วาระเหตุโคจฉกะ จบ
ไม่มีอรรถกถาของข้อนี้ — ต้นทางระบุว่าคำอธิบายของข้อนี้อยู่ที่ข้อ ๕๐๖ ปัฏฐานปกรณ์ ภาค ๖ ปัจจนียทุกทุกปัฏฐาน นสรณทุกนสเหตุกทุกะเป็นต้น