หัวข้อประจำขันธกะ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
ตสฺสุทฺทานํ
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๗ พระวินัยปิฎก เล่มที่ ๗ จุลวรรค ภาค ๒ หัวข้อประจำขันธกะ
ปรินิพฺพุเต หิ สมฺพุทฺเธ เถโร จ กสฺสปวฺหโย อามนฺตยิ ภิกฺขุคณํ สทฺธมฺมมนุปาลโก ปาวายทฺธานมคฺคมฺหิ สุภทฺเทน ปเวทิตํ สงฺคายิสฺสาม สทฺธมฺมํ อธมฺโม ปุเร ทิปฺปติ เอเกนูนปญฺจสตํ อานนฺทมฺปิ จ อุจฺจินิ ธมฺมวินยสงฺคีตึ วสนฺโต คุหมุตฺตเม อุปาลึ วินยํ ปุจฺฉิ สุตฺตนฺตานนฺทปณฺฑิตํ ปิฏกํ ตีณิ สงฺคีตํ อกํสุ ชินสาวกา ฯ ขุทฺทานุขุทฺทกา นานา ยถาปญฺญตฺตวตฺตนา ฯ น ปุจฺฉิ อกฺกมิตฺวาปิ วนฺทาเปสิ น ยาจิ จ ปพฺพชฺชํ มาตุคามสฺส สทฺธาย ทุกฺกฏานิ เม ฯ ปุราโณ พฺรหฺมทณฺฑํ จ โอโรโธ อุเทเนน สห ตาว พหุ ทุพฺพลญฺจ อุตฺตรตฺถรณา ภิสิ ภุมฺมตฺถรณา ปุญฺฉนิโย รโช จิกฺขลฺลมทฺทนา สหสฺสจีวรํ อุปฺปชฺชิ ปฐมานนฺทสฺสวฺหยา ฯ ตชฺชิโต พฺรหฺมทณฺเฑน จตุสจฺจํ อปาปุณิ ฯ วสีภูตา ปญฺจสตา ตสฺมา ปญฺจสตา อิตีติ ฯ -----------
เรื่องเมื่อพระสัมพุทธปรินิพพานแล้ว พระเถระชื่อกัสสปผู้รักษาพระสัทธรรม ได้ชี้แจงกะหมู่ภิกษุถึงถ้อยคำที่พระสุภัททะกล่าวหมิ่นพระธรรมวินัยเมื่อเดินทางไกลจากเมืองปาวา พวกเราจักสังคายนาพระสัทธรรม ในภายหน้าอธรรมจักรุ่งเรือง เรื่องเลือกสรรภิกษุ ๕๐๐ รูปหย่อนหนึ่ง เรื่องเลือกพระอานนท์เรื่องอยู่ใกล้ถ้ำอันอุดมเพื่อทำสังคายนาพระธรรมวินัย เรื่องถามวินัยกะพระอุบาลีเรื่องถามพระสูตรกะพระอานนท์ผู้ฉลาด เรื่องพระสาวกของพระชินะเจ้าได้ทำสัง-*คายนาพระไตรปิฎก เรื่องอาบัติเล็กน้อยต่างๆ เรื่องปฏิบัติตามพระบัญญัติ เรื่องไม่ทูลถาม เรื่องเหยียบ เรื่องให้ไหว้ เรื่องไม่ทูลขอ เรื่องให้มาตุคามบวชเรื่องข้าพเจ้ายอมรับอาบัติทุกกฏ เพราะเชื่อท่านทั้งหลาย เรื่องพระปุราณะ เรื่องพรหมทัณฑ์ เรื่องพระมเหสีกับพระเจ้าอุเทน เรื่องผ้ามาก เรื่องผ้าเก่า เรื่องผ้าดาดเพดาน เรื่องผ้าปูฟูก เรื่องผ้าลาดพื้น เรื่องผ้าเช็ดเท้า เรื่องผ้าเช็ดธุลีเรื่องผ้าขยำกับโคลน เรื่องผ้า ๑๐๐๐ ผืนเกิดแก่พระอานนท์เป็นครั้งแรก เรื่องพระฉันนะถูกลงพรหมทัณฑ์ได้บรรลุสัจจะ ๔ พระเถระผู้เชี่ยวชาญ ๕๐๐ รูปฉะนั้น จึงเรียกว่าแจง ๕๐๐ ฯ หัวข้อประจำขันธกะ จบ -----------------------------------------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
รวมเรื่องที่มีในปัญจสติกขันธกะ เมื่อพระผู้มีพระภาคเสด็จปรินิพพาน ท่านพระมหากัสสปะ ผู้รักษาพระสัทธรรม ชี้แจงต่อหมู่สงฆ์ถึงถ้อยคำที่พระสุภัททะ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๗ หน้า : ๓๙๐} พระวินัยปิฎก จูฬวรรค [๑๑. ปัญจสติกขันธกะ] รวมเรื่องที่มีในปัญจสติกขันธกะ กล่าวดูหมิ่นพระธรรมวินัย เมื่อเดินทางจากเมืองปาวา พระมหากัสสปะจึงกล่าวว่า พวกเราจะสังคายนาพระสัทธรรม ก่อนที่อธรรมจะรุ่งเรือง พระมหากัสสปะคัดเลือกภิกษุทำสังคายนา ๔๙๙ รูป ต่อมา สงฆ์แนะนำให้เลือกท่านพระอานนท์ด้วย ภิกษุสงฆ์จำพรรษาอยู่ในถ้ำอันเหมาะที่จะทำสังคายนา พระธรรมวินัย เมื่อคราวสังคายนา พระมหากัสสปะถามพระวินัยกับท่านพระอุบาลี ถามพระสูตรกับท่านพระอานนท์ผู้ชาญฉลาด สาวกของพระชินเจ้าได้สังคายนาพระไตรปิฎก สงฆ์ได้สอบถามเกี่ยวกับพุทธดำรัสที่ว่าด้วยอาบัติเล็กน้อย ต่อจากนั้น จึงลงมติว่าจะปฏิบัติตามที่ทรงบัญญัติ ต่อจากนั้น สงฆ์ปรับอาบัติท่านพระอานนท์เพราะไม่กราบทูล ถามเกี่ยวกับอาบัติเล็กน้อย เพราะเหยียบผ้าของพระพุทธองค์ เพราะอนุญาตให้มาตุคามให้ไหว้พระพุทธสรีระจนน้ำตาเปียก พระพุทธสรีระ เพราะไม่กราบทูลขอให้พระพุทธองค์ ดำรงพระชนม์ชีพอยู่ตลอดกัป เพราะกราบทูลขออนุญาตให้ มาตุคามออกบวช ท่านพระอานนท์ยอมรับอาบัติทุกกฏเพราะเชื่อฟังภิกษุ ผู้เถระทั้งหลาย ต่อมา ท่านพระปุราณะเดินทางมาจาก ทักขิณาคิรีชนบท ไม่ยอมรับผลการสังคายนา สงฆ์ลงพรหมทัณฑ์แก่พระฉันนะ พระมเหสีของ พระเจ้าอุเทนถวายลาภสักการะแก่ท่านพระอานนท์ ผ้าได้เกิดขึ้น เป็นจำนวนมาก ท่านพระอานนท์เอาผ้าจีวรเก่าทำเป็นเพดาน ทำเป็นปลอกฟูก เป็นผ้าปูพื้น เป็นผ้าเช็ดเท้า เป็นผ้าเช็ดธุลี ต่อจากนั้นขยำกับโคลนฉาบทาฝา {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๗ หน้า : ๓๙๑} พระวินัยปิฎก จูฬวรรค [๑๑. ปัญจสติกขันธกะ] รวมเรื่องที่มีในปัญจสติกขันธกะ จีวร ๑,๐๐๐ ผืนเกิดแก่ท่านพระอานนท์เป็นครั้งแรก พระฉันนะถูกลงพรหมทัณฑ์ได้บรรลุสัจธรรม ภิกษุผู้เถระผู้เชี่ยวชาญ ๕๐๐ รูปสังคายนา จึงเรียกว่า ปัญจสติกะ ปัญจสติกขันธกะ จบ {ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๗ หน้า : ๓๙๒}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาปัญจสติกขันธกะทั้งหมดมีเนื้อความอยู่ในข้อ 614. -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา จุลวรรค ภาค ๒ ปัญจสติกขันธกะ เรื่องพระมหากัสสปเถระเป็นต้น