๕๗. วัสสวลาหกสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
บาลีและคำแปล
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๗ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๙ สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ๕๗. วัสสวลาหกสูตร ว่าด้วยเหตุปัจจัยให้มีฝนในบางคราว
สาวตฺถี ฯ เอกมนฺตํ นิสินฺโน โข โส ภิกฺขุ ภควนฺตํ เอตทโวจ โก นุ โข ภนฺเต เหตุ โก ปจฺจโย เยเนกทา เทโว วสฺสตีติ ฯ สนฺติ ภิกฺขุ วสฺสวลาหกา นาม เทวา เตสํ ยทา เอวํ โหติ ยนฺนูน มยํ สกาย รติยา รเมยฺยามาติ เตสนฺตํ เจโตปณิธิมนฺวาย เทโว วสฺสติ ฯ อยํ โข ภิกฺขุ เหตุ อยํ ปจฺจโย เยเนกทา เทโว วสฺสตีติ ฯ วลาหกสํยุตฺตํ นิฏฺฐิตํ ฯ ตสฺสุทฺทานํ เทสนา สุจริตา ปญฺจ ทานูปการปญฺจมํ สีตํ อุณฺหญฺจ อพฺภญฺจ วาตวสฺสวลาหกาติ ฯ ------------
พระนครสาวัตถี. ภิกษุนั้นนั่ง ณ ที่ควรส่วนข้างหนึ่งแล้ว ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคว่า ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอเป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้มีฝนในบางคราว พระเจ้าข้า? พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ดูกรภิกษุ พวกเทวดาชื่อว่าวัสสวลาหกมีอยู่เมื่อใด เทวดาพวกนั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า ไฉนหนอ พวกเราพึงยินดีด้วยความยินดีของตน เมื่อนั้น ฝนย่อมมีเพราะอาศัยความตั้งใจของเทวดาพวกนั้น. ดูกรภิกษุ ข้อนั้นแลเป็นเหตุ เป็นปัจจัย ให้มีฝนในบางคราว. จบ สูตรที่ ๕๗. จบ วลาหกสังยุต. -----------------------------------------------------รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ ๑. เทสนาสูตร ๕๓. สีตวลาหกสูตร ๒. สุจริตสูตร ๕๔. อุณหวลาหกสูตร ๓-๑๒ สีตวลาหกทานูปการสูตรที่ ๑-๑๐ ๕๕. อัพภวลาหกสูตร ๑๓-๕๒ อุณหวลาหกทานูปการาทิสูตรที่ ๑-๕๐ ๕๖. วาตวลาหกสูตร ๕๗. วัสสวลาหกสูตร. -----------------------------------------------------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๕๗. วัสสวลาหกสูตร ว่าด้วยเทพพวกวัสสวลาหก
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ภิกษุนั้น นั่ง ณ ที่สมควร ได้ทูลถามพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่ พระองค์ผู้เจริญ อะไรหนอ เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มีฝนในกาลบางคราว”
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๗ หน้า : ๓๗๓}
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค [๑๑. วลาหกสังยุต] รวมพระสูตรที่มีในสังยุต พระผู้มีพระภาคตรัสตอบว่า “ภิกษุ เทพพวกวัสสวลาหกมีอยู่ เมื่อใด เทพเหล่านั้นมีความคิดอย่างนี้ว่า ‘ทำอย่างไรหนอ พวกเราพึงยินดีด้วยความยินดีของตนเอง’เมื่อนั้น เพราะอาศัยความตั้งใจของเทพเหล่านั้น ฝนจึงมี ภิกษุ นี้แล เป็นเหตุเป็นปัจจัยให้มีฝนในกาลบางคราว” วัสสวลาหกสูตรที่ ๕๗ จบ วลาหกสังยุต จบ รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ ๑. เทสนาสูตร ๒. สุจริตสูตร ๓-๑๒. สีตวลาหกทานูปการสุตตทสกะ ๑๓-๕๒. อุณหวลาหกทานูปการสูตร ๕๓. สีตวลาหกสูตร ๕๔. อุณหวลาหกสูตร ๕๕. อัพภวลาหกสูตร ๕๖. วาตวลาหกสูตร ๕๗. วัสสวลาหกสูตร
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๗ หน้า : ๓๗๔}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาวัสสวลาหกสูตรที่ ๕๗
บทว่า เทโว วสฺสติ ความว่า ฝนที่ตกตลอด ๔ เดือนที่เป็นฤดูฝนมีอุตุเป็นสมุฏฐานทั้งนั้น. ส่วนฝนชุกที่ตกในฤดูฝนและฝนในเดือน ๕ เดือน ๖ ชื่อว่าเกิดขึ้นด้วยอานุภาพเทวดา.
ในข้อนั้นมีเรื่องนี้เป็นตัวอย่าง :-
เล่ากันว่า วัสสพลาหกเทพบุตรตนหนึ่งไปหาพระเถระผู้ขีณาสพซึ่งจำพรรษาอยู่ในกุฏิไม้กฤษณา แล้วได้ยืนอยู่ข้างนอก.
"พระเถระถามว่า ท่านเป็นใคร?"
"กระผมคือ วัสสพลาหกเทพบุตร ขอรับ."
"ทราบว่า ด้วยอำนาจจิตของท่าน ทำให้ฝนตกได้หรือ?"
"ถูกแล้ว ขอรับ"
"พวกอาตมา อยากเห็น"
"ท่านจักเปียก นะครับ"
"เค้าเมฆใหญ่ หรือเสียงฟ้าร้อง ไม่ปรากฏเลย พวกเราจักเปียกได้อย่างไร?"
"ท่านขอรับ อำนาจจิตของผมทำให้ฝนตกได้ ขอนิมนต์ท่านเข้าบรรณศาลาเถิด"
"ดีแล้ว เทพบุตร"
พระเถระรับคำแล้วล้างเท้า เข้าสู่บรรณศาลา. เมื่อพระเถระนั้นกำลังเข้าไป เทพบุตรก็ขับเพลงขับบทหนึ่ง แล้วยกมือขึ้น. ได้มีก้อนเมฆก้อนหนึ่ง รอบๆ สถานที่ประมาณ ๓ โยชน์ (ทำให้เกิดฝนตก).
พระเถระเปียกครึ่งตัว เข้าไปสู่บรรณศาลา.
อนึ่ง ชื่อว่าฝนนี้จะหยุดตกก็เพราะเหตุ ๘ ประการ คือ
เพราะอานุภาพของนาค ๑
เพราะอานุภาพของครุฑ ๑
เพราะอานุภาพของเทวดา ๑
เพราะมีอุตุเป็นสมุฏฐาน ๑
เพราะมารบันดาล ๑
เพราะพลังฤทธิ์ ๑
เพราะเมฆประลัยกัลป์ (เมฆที่ยังกัปให้พินาศ) ๑.
จบอรรถกถาวัสสวลาหกสูตรที่ ๕๗ จบอรรถกถาวลาหกสังยุตที่ ๑๑ -----------------------------------------------------
รวมพระสูตรที่มีในสังยุตนี้ คือ
๑. เทสนาสูตร
๒. สุจริตสูตร
๓-๑๒. สีตวลาหกทานูปการสูตรที่ ๑-๑๐
๑๓-๕๒. อุณหวลาหกทานูปการาทิสูตรที่ ๑-๕๐
๕๓. สีตวลาหกสูตร
๕๔. อุณหวลาหกสูตร
๕๕. อัพภวลาหกสูตร
๕๖. วาตวลาหกสูตร
๕๗. วัสสวลาหกสูตร. -----------------------------------------------------