๑๒. นิโรธธัมมสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับหลวง · ผู้ดำเนินการอ่านข้อเท็จจริงสาธารณะแล้วสรุปเอง
๔๐๐สาวตฺถี ฯ อถ โข อายสฺมา ราโธ เยน ภควา เตนุปสงฺกมิ อุปสงฺกมิตฺวา ฯเปฯ ภควนฺตํ เอตทโวจ สาธุ เม ภนฺเต ภควา สงฺขิตฺเตน ธมฺมํ เทเสตุ ยมหํ ภควโต ธมฺมํ สุตฺวา เอโก วูปกฏฺโฐ อปฺปมตฺโต อาตาปี ปหิตตฺโต วิหเรยฺยนฺติ ฯ {๔๐๐.๑} โย โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ โก จ ราธ นิโรธธมฺโม ฯ รูปํ โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ เวทนา ฯ สญฺญา ฯ สงฺขารา ฯ วิญฺญาณํ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพ ฯ โย โข ราธ นิโรธธมฺโม ตตฺร เต ฉนฺโท ปหาตพฺโพ ฯ ราโค ปหาตพฺโพ ฯ ฉนฺทราโค ปหาตพฺโพติ ฯ อายาจนวคฺโค ตติโย ฯ ตสฺสุทฺทานํ มาโร จ มารธมฺโม จ อนิจฺเจหิ อปเร ทุเว ทุกฺเขหิ เทฺว วุตฺตา อนตฺเตหิ ตเถว จ ขยวยสมุทยํ นิโรธธมฺเมน ทฺวาทสาติ ฯ ----------
ฉบับมหาจุฬาฯ
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · ชื่อเรื่องตรงกันทั้งสองฉบับ
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๒. นิโรธธัมมสูตร ว่าด้วยสิ่งที่มีความดับไปเป็นธรรมดา
เรื่องเกิดขึ้นที่กรุงสาวัตถี ครั้งนั้น ท่านพระราธะเข้าไปเฝ้าพระผู้มีพระภาคถึงที่ประทับ ฯลฯ ได้กราบทูลพระผู้มีพระภาคดังนี้ว่า “ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ ขอประทานวโรกาส ขอพระผู้มีพระภาคโปรดแสดงธรรมแก่ข้าพระองค์โดยย่อ ซึ่งข้าพระองค์ได้ฟังแล้วจะพึงหลีกออกไปอยู่คนเดียว ไม่ประมาท มีความเพียร อุทิศกายและใจอยู่เถิด” พระผู้มีพระภาคตรัสว่า “ราธะ สิ่งใดมีความดับไปเป็นธรรมดา เธอพึงละฉันทะราคะ ฉันทราคะในสิ่งนั้น ก็อะไรเล่ามีความดับไปเป็นธรรมดา คือ รูปมีความดับไปเป็นธรรมดา เธอพึงละฉันทะ ราคะ ฉันทราคะในรูปนั้น เวทนามีความดับไปเป็นธรรมดา ฯลฯ สัญญา ... สังขาร ... วิญญาณมีความดับไปเป็นธรรมดา เธอพึงละฉันทะ ราคะ ฉันทราคะใน วิญญาณนั้น
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๗ หน้า : ๒๗๒}
พระสุตตันตปิฎก สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค [๒. ราธสังยุต] ๓. อายาจนวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรค ราธะ สิ่งใดมีความดับไปเป็นธรรมดา เธอพึงละฉันทะ ราคะ ฉันทราคะในสิ่งนั้น”นิโรธธัมมสูตรที่ ๑๒ จบ อายาจนวรรคที่ ๓ จบ รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. มารสูตร ๒. มารธัมมสูตร ๓. อนิจจสูตร ๔. อนิจจธัมมสูตร ๕. ทุกขสูตร ๖. ทุกขธัมมสูตร ๗. อนัตตสูตร ๘. อนัตตธัมมสูตร ๙. ขยธัมมสูตร ๑๐. วยธัมมสูตร ๑๑. สมุทยธัมมสูตร ๑๒. นิโรธธัมมสูตร
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๑๗ หน้า : ๒๗๓}
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
อรรถกถาอายาจนวรรคที่ ๓
ข้อความต่อไปนี้ง่ายทั้งนั้น.
แท้จริงพระราธเถระนี้ ชื่อว่าเป็นพระเถระผู้เฉียบแหลม. เพราะทอดพระเนตรเห็นพระเถระนี้ เหตุการณ์ที่ละเอียดจึงปรากฏแก่พระผู้มีพระภาคเจ้า. ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงทรงแสดงธรรมแก่พระราธะนั้น โดยนัยต่างๆ.
เมื่อเป็นเช่นนี้ในราธสังยุตนี้ ๒ วรรคข้างต้น พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงไว้ด้วยอำนาจการถาม. วรรคที่ ๓ พระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสด้วยอำนาจการทูลขอ.
จบอรรถกถาอายาจนวรรคที่ ๓ -----------------------------------------------------
อรรถกถาที่มีมาก่อนหน้านี้ :- อรรถกถา สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค ราธสังยุต ทุติยวรรคที่ ๒ นิโรธธัมมสูตรที่ ๑๒ ว่าด้วยสภาพที่รู้จักดับ