๑๐ . ทิฏฐธัมมนิพพานสูตร
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ
พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาฯ · อ้างว่าได้รับอนุญาต แต่ยังไม่มีเอกสาร
ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
๑๐. ทิฏฐธัมมนิพพานสูตร ว่าด้วยทิฏฐธัมมนิพพาน
ท่านพระอุทายีถามว่า “ผู้มีอายุ พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ‘ทิฏฐ- ธัมมนิพพาน ทิฏฐธัมมนิพพาน’ ผู้มีอายุ ด้วยเหตุเพียงเท่าไรหนอ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสทิฏฐธัมมนิพพาน @เชิงอรรถ : @ ตทังคนิพพาน หมายถึงความดับกิเลสด้วยองค์นั้นๆ คือดับกิเลสด้วยฌานนั้นๆ มีปฐมฌานเป็นต้น@(องฺ.นวก.อ. ๓/๔๖-๕๑/๓๑๖) @ ทิฏฐธัมมนิพพาน หมายถึงนิพพานในปัจจุบัน (องฺ.นวก.อ. ๓/๔๖-๕๑/๓๑๖)
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๕๔๑}
พระสุตตันตปิฎก อังคุตตรนิกาย นวกนิบาต [๑. ปฐมปัณณาสก์] ๕. สามัญญวรรค รวมพระสูตรที่มีในวรรค พระอานนท์ตอบว่า “ผู้มีอายุ ภิกษุในพระธรรมวินัยนี้สงัดจากกาม และ กุศลธรรมทั้งหลาย บรรลุปฐมฌาน ฯลฯ ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสทิฏฐธัมมนิพพาน โดยปริยายแล้ว ฯลฯ ภิกษุล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนฌานโดยประการทั้งปวง บรรลุสัญญา- เวทยิตนิโรธอยู่ อาสวะทั้งหลายของเธอหมดสิ้นแล้ว เพราะเห็นด้วยปัญญา ด้วยเหตุเพียงเท่านี้ พระผู้มีพระภาคจึงตรัสทิฏฐธัมมนิพพาน โดยนิปปริยายแล้ว” ทิฏฐธัมมนิพพานสูตรที่ ๑๐ จบ สามัญญวรรคที่ ๕ จบ รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. สัมพาธสูตร ๒. กายสักขีสูตร ๓. ปัญญาวิมุตตสูตร ๔. อุภโตภาควิมุตตสูตร ๕. สันทิฏฐิกธัมมสูตร ๖. สันทิฏฐิกนิพพานสูตร ๗. นิพพานสูตร ๘. ปรินิพพานสูตร ๙. ตทังคนิพพานสูตร ๑๐. ทิฏฐธัมมนิพพานสูตร ปฐมปัณณาสก์ จบ
{ที่มา : โปรแกรมพระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย เล่ม : ๒๓ หน้า : ๕๔๒}
ฉบับหลวง
ชั้นตัวบทพุทธพจน์หน่วยที่ตำแหน่งเดียวกันของเล่มนี้ · เลขข้อเป็นของฉบับนี้เอง · จับคู่ตามตำแหน่ง · เล่มนี้ทั้งสองฉบับแบ่งเรื่องเท่ากัน จึงเทียบตามลำดับได้ · ชื่อเรื่องไม่ตรงกัน จึงยังไม่ได้ยืนยันว่าเป็นเรื่องเดียวกัน
เปิดหน้าของฉบับนี้ข้อความหน้าปกของฉบับพิมพ์
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๕ อังคุตตรนิกาย สัตตก-อัฏฐก-นวกนิบาต ทิฏฐธัมมิกสูตร
๕๑ ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานนฺติ อาวุโส วุจฺจติ กิตฺตาวตา นุ โข อาวุโส ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ วุตฺตํ ภควตาติ ฯ อิธาวุโส ภิกฺขุ วิวิจฺเจว กาเมหิ ฯเปฯ ปฐมชฺฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ เอตฺตาวตาปิ โข อาวุโส ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ วุตฺตํ ภควตา ปริยาเยน ฯเปฯ {๒๕๕.๑} ปุน จปรํ อาวุโส ภิกฺขุ สพฺพโส เนวสญฺญานาสญฺญายตนํ สมติกฺกมฺม สญฺญาเวทยิตนิโรธํ อุปสมฺปชฺช วิหรติ ปญฺญายปสฺส ทิสฺวา อาสวา ปริกฺขีณา โหนฺติ เอตฺตาวตาปิ โข อาวุโส ทิฏฺฐธมฺมนิพฺพานํ วุตฺตํ ภควตา นิปฺปริยาเยนาติ ฯ ปญฺจาลวคฺโค ปญฺจโม ฯ ตสฺสุทฺทานํ ปญฺจาโล กามเหสญฺจ อุโภ สนฺทิฏฺฐิกา เทฺว นิพฺพานํ ปรินิพฺพานํ ตทงฺคทิฏฺฐธมฺมิเกน จาติ ฯ นวกนิปาเต ปณฺณาสโก สมตฺโต ฯ ------------
อุ. ดูกรอาวุโส พระผู้มีพระภาคตรัสว่าทิฏฐธรรมนิพพานๆ ดังนี้ ดูกรอาวุโส โดยปริยายเพียงเท่าไรหนอแล พระผู้มีพระภาคตรัสทิฏฐธรรมนิพพาน ฯ อา. ดูกรอาวุโส ภิกษุในธรรมวินัยนี้ สงัดจากกาม ฯลฯ บรรลุปฐมฌานดูกรอาวุโส โดยปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคตรัสทิฏฐธรรม นิพพาน ฯลฯ อีกประการหนึ่ง ภิกษุ เพราะล่วงเนวสัญญานาสัญญายตนฌานโดยประการทั้งปวง บรรลุสัญญาเวทยิตนิโรธ และอาสวะทั้งหลายของเธอย่อมสิ้นไปเพราะเห็นด้วยปัญญา ดูกรอาวุโส โดยนิปปริยายแม้เพียงเท่านี้แล พระผู้มีพระภาคตรัสทิฏฐธรรมนิพพาน ฯ จบสูตรที่ ๑๐ จบปัญจาลวรรคที่ ๕ ----------------------------------------------------- รวมพระสูตรที่มีในวรรคนี้ คือ ๑. ปัญจาลสูตร ๒. กามเหสสูตรที่ ๑ ๓. กามเหสสูตรที่ ๒ ๔. กามเหสสูตรที่ ๓ ๕. สันทิฏฐิกสูตรที่ ๑ ๖. สันทิฏฐิกสูตรที่ ๒ ๗. นิพพานสูตร ๘. ปรินิพพานสูตร ๙. ตทังคสูตร ๑๐. ทิฏฐธัมมิกสูตร ฯ -----------------------------------------------------