ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง

สารบัญของฉบับนี้

1. ภาค ๑ บททั่วไปมาตรา ๑–๒๑๙ · 218มาตรา ๑–๒๑๙ · 218 มาตรา
2. ลักษณะ ๑ บทวิเคราะห์ศัพท์มาตรา ๑ · 1มาตรา ๑ · 1 มาตรา
3. ลักษณะ ๒ ศาลมาตรา ๒–๕๓ · 48มาตรา ๒–๕๓ · 48 มาตรา
4. หมวด ๑ เขตอำนาจศาลมาตรา ๒–๙ · 13มาตรา ๒–๙ · 13 มาตรา
5. หมวด ๒ การคัดค้านผู้พิพากษามาตรา ๑๓–๑๔ · 2มาตรา ๑๓–๑๔ · 2 มาตรา
6. หมวด ๓ อำนาจและหน้าที่ของศาล มาตรา ๑๕ห้ามมิให้ศาลใช้อำนาจนอกเขตศาลเว้นแต่มาตรา ๑๖–๓๓ · 17มาตรา ๑๖–๓๓ · 17 มาตรา
7. หมวด ๔ การนั่งพิจารณามาตรา ๓๕–๔๕ · 8มาตรา ๓๕–๔๕ · 8 มาตรา
8. หมวด ๕ รายงานและสำนวนความมาตรา ๔๖–๕๓ · 8มาตรา ๔๖–๕๓ · 8 มาตรา
9. ลักษณะ ๓ คู่ความมาตรา ๕๗–๖๖ · 8มาตรา ๕๗–๖๖ · 8 มาตรา
10. ลักษณะ ๔ การยื่นและส่งคำคู่ความและเอกสารมาตรา ๖๗–๘๓ · 17มาตรา ๖๗–๘๓ · 17 มาตรา
11. ลักษณะ ๕ พยานหลักฐานมาตรา ๘๔–๑๖๙/๓ · 86มาตรา ๘๔–๑๖๙/๓ · 86 มาตรา
12. หมวด ๑ หลักทั่วไปมาตรา ๘๔–๑๐๕ · 20มาตรา ๘๔–๑๐๕ · 20 มาตรา
13. หมวด ๒ ว่าด้วยการมาศาลของพยานและการซักถามพยานมาตรา ๑๐๖–๑๒๑ · 17มาตรา ๑๐๖–๑๒๑ · 17 มาตรา
14. หมวด ๓ การนำพยานเอกสารมาสืบมาตรา ๑๒๒–๑๒๗ ทวิ · 6มาตรา ๑๒๒–๑๒๗ ทวิ · 6 มาตรา
15. หมวด ๔ การตรวจและการแต่งตั้งผู้เชี่ยวชาญโดยศาลมาตรา ๑๒๘–๑๓๐ · 4มาตรา ๑๒๘–๑๓๐ · 4 มาตรา
16. หมวด ๑ หลักทั่วไปว่าด้วยการชี้ขาดตัดสินคดีมาตรา ๑๓๑–๑๓๙ · 9มาตรา ๑๓๑–๑๓๙ · 9 มาตรา
17. หมวด ๒ ข้อความและผลแห่งคำพิพากษาและคำสั่งมาตรา ๑๔๐–๑๔๘ · 8มาตรา ๑๔๐–๑๔๘ · 8 มาตรา
18. หมวด ๓ ค่าฤชาธรรมเนียมมาตรา ๑๔๙–๑๖๙/๓ · 22มาตรา ๑๔๙–๑๖๙/๓ · 22 มาตรา
19. ส่วนที่ ๑ การกำหนดและการชำระค่าฤชาธรรมเนียมและการยกเว้นค่าธรรมเนียมศาล[๙๕]มาตรา ๑๔๙–๑๖๐ · 12มาตรา ๑๔๙–๑๖๐ · 12 มาตรา
20. ส่วนที่ ๒ ความรับผิดชั้นที่สุดในค่าฤชาธรรมเนียมมาตรา ๑๖๑–๑๖๙/๓ · 10มาตรา ๑๖๑–๑๖๙/๓ · 10 มาตรา
21. ลักษณะ ๑ วิธีพิจารณาสามัญในศาลชั้นต้นมาตรา ๑๗๐–๑๘๗ · 20มาตรา ๑๗๐–๑๘๗ · 20 มาตรา
22. ลักษณะ ๒ วิธีพิจารณาวิสามัญในศาลชั้นต้นมาตรา ๑๘๙–๒๑๙ · 38มาตรา ๑๘๙–๒๑๙ · 38 มาตรา
23. หมวด ๑ วิธีพิจารณาคดีมโนสาเร่มาตรา ๑๘๙–๑๙๖ · 9มาตรา ๑๘๙–๑๙๖ · 9 มาตรา
24. หมวด ๒ การพิจารณาโดยขาดนัดมาตรา ๑๙๗–๒๐๙ · 19มาตรา ๑๙๗–๒๐๙ · 19 มาตรา
25. ส่วนที่ ๑ การขาดนัดยื่นคำให้การมาตรา ๑๙๗–๑๙๙ ฉ · 9มาตรา ๑๙๗–๑๙๙ ฉ · 9 มาตรา
26. ส่วนที่ ๒ การขาดนัดพิจารณามาตรา ๒๐๐–๒๐๙ · 10มาตรา ๒๐๐–๒๐๙ · 10 มาตรา
27. หมวด ๓ อนุญาโตตุลาการมาตรา ๒๑๐–๒๑๙ · 10มาตรา ๒๑๐–๒๑๙ · 10 มาตรา
28. หมวด ๔ การดำเนินคดีแบบกลุ่ม[๑๗๕]00 มาตรา
29. ส่วนที่ ๑ บททั่วไป00 มาตรา
30. ส่วนที่ ๒ การขออนุญาตให้ดำเนินคดีแบบกลุ่ม00 มาตรา
31. ส่วนที่ ๓ การพิจารณาคดีแบบกลุ่ม00 มาตรา
32. ส่วนที่ ๔ คำพิพากษาและการบังคับคดี00 มาตรา
33. ส่วนที่ ๕ อุทธรณ์และฎีกา00 มาตรา
34. ส่วนที่ ๖ ค่าธรรมเนียม00 มาตรา
35. ภาค ๓ อุทธรณ์และฎีกามาตรา ๒๒๓–๒๕๒ · 27มาตรา ๒๒๓–๒๕๒ · 27 มาตรา
36. ลักษณะ ๑ อุทธรณ์มาตรา ๒๒๓–๒๔๕ · 22มาตรา ๒๒๓–๒๔๕ · 22 มาตรา
37. ลักษณะ ๒ ฎีกามาตรา ๒๔๗–๒๕๒ · 5มาตรา ๒๔๗–๒๕๒ · 5 มาตรา
38. ภาค ๔ วิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษาและการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่งมาตรา ๒๕๓–๓๖๗ · 94มาตรา ๒๕๓–๓๖๗ · 94 มาตรา
39. ลักษณะ ๑ วิธีการชั่วคราวก่อนพิพากษามาตรา ๒๕๓–๒๗๐ · 16มาตรา ๒๕๓–๒๗๐ · 16 มาตรา
40. หมวด ๑ หลักทั่วไปมาตรา ๒๕๓–๒๖๕ · 13มาตรา ๒๕๓–๒๖๕ · 13 มาตรา
41. หมวด ๒ คำขอในเหตุฉุกเฉินมาตรา ๒๖๖–๒๗๐ · 3มาตรา ๒๖๖–๒๗๐ · 3 มาตรา
42. ลักษณะ ๒ การบังคับคดีตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง[มาตรา ๒๗๑–๓๖๗ · 78มาตรา ๒๗๑–๓๖๗ · 78 มาตรา
43. หมวด ๑ หลักทั่วไปมาตรา ๒๗๑–๒๙๔ · 22มาตรา ๒๗๑–๒๙๔ · 22 มาตรา
44. ส่วนที่ ๑ ศาลที่มีอำนาจในการบังคับคดีมาตรา ๒๗๑ · 1มาตรา ๒๗๑ · 1 มาตรา
45. ส่วนที่ ๒ คำบังคับมาตรา ๒๗๒–๒๗๓ · 2มาตรา ๒๗๒–๒๗๓ · 2 มาตรา
46. ส่วนที่ ๓ การขอบังคับคดีมาตรา ๒๗๔–๒๗๕ · 2มาตรา ๒๗๔–๒๗๕ · 2 มาตรา
47. ส่วนที่ ๔ การพิจารณาคำขอบังคับคดีมาตรา ๒๗๖ · 1มาตรา ๒๗๖ · 1 มาตรา
48. ส่วนที่ ๕ การขอให้ศาลไต่สวนเกี่ยวกับกิจการและทรัพย์สินของลูกหนี้ตามคำพิพากษามาตรา ๒๗๗ · 1มาตรา ๒๗๗ · 1 มาตรา
49. ส่วนที่ ๖ อำนาจทั่วไปของเจ้าพนักงานบังคับคดีมาตรา ๒๗๘–๒๘๖ · 7มาตรา ๒๗๘–๒๘๖ · 7 มาตรา
50. ส่วนที่ ๗ ผู้มีส่วนได้เสียในการบังคับคดีมาตรา ๒๘๗–๒๙๑ · 5มาตรา ๒๘๗–๒๙๑ · 5 มาตรา
51. ส่วนที่ ๙ การถอนการบังคับคดีมาตรา ๒๙๒–๒๙๔ · 3มาตรา ๒๙๒–๒๙๔ · 3 มาตรา
52. ส่วนที่ ๑๐00 มาตรา
53. หมวด ๒ การบังคับคดีในกรณีที่เป็นหนี้เงินมาตรา ๒๙๘–๓๔๕ · 42มาตรา ๒๙๘–๓๔๕ · 42 มาตรา
54. ส่วนที่ ๑ อำนาจของเจ้าพนักงานบังคับคดีมาตรา ๒๙๘–๓๐๐ · 3มาตรา ๒๙๘–๓๐๐ · 3 มาตรา
55. ส่วนที่ ๒ ทรัพย์สินที่ไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดีมาตรา ๓๐๑–๓๐๒ · 2มาตรา ๓๐๑–๓๐๒ · 2 มาตรา
56. ส่วนที่ ๓ การยึดทรัพย์สินมาตรา ๓๐๓–๓๑๕ · 12มาตรา ๓๐๓–๓๑๕ · 12 มาตรา
57. ส่วนที่ ๔ การอายัดสิทธิเรียกร้องมาตรา ๓๑๖–๓๒๐ · 4มาตรา ๓๑๖–๓๒๐ · 4 มาตรา
58. ส่วนที่ ๕ การขอให้ศาลบังคับบุคคลภายนอกชำระหนี้ตามสิทธิเรียกร้องมาตรา ๓๒๑ · 1มาตรา ๓๒๑ · 1 มาตรา
59. ส่วนที่ ๖มาตรา ๓๒๕ · 1มาตรา ๓๒๕ · 1 มาตรา
60. ส่วนที่ ๗ การขอเฉลี่ยและการเข้าดำเนินการบังคับคดีต่อไปมาตรา ๓๒๖–๓๓๐ · 5มาตรา ๓๒๖–๓๓๐ · 5 มาตรา
61. ส่วนที่ ๘ การขายหรือจำหน่ายมาตรา ๓๓๑–๓๓๔ · 4มาตรา ๓๓๑–๓๓๔ · 4 มาตรา
62. ส่วนที่ ๙ การตั้งผู้จัดการอสังหาริมทรัพย์หรือการประกอบกิจการแทนการขายหรือจำหน่ายมาตรา ๓๓๖ · 1มาตรา ๓๓๖ · 1 มาตรา
63. ส่วนที่ ๑๐ การทำบัญชีส่วนเฉลี่ยมาตรา ๓๓๗–๓๔๔ · 8มาตรา ๓๓๗–๓๔๔ · 8 มาตรา
64. ส่วนที่ ๑๑ เงินค้างจ่ายมาตรา ๓๔๕ · 1มาตรา ๓๔๕ · 1 มาตรา
65. หมวด ๓ การบังคับคดีในกรณีที่ให้ส่งคืนหรือส่งมอบทรัพย์เฉพาะสิ่งมาตรา ๓๔๖–๓๔๗ · 2มาตรา ๓๔๖–๓๔๗ · 2 มาตรา
66. หมวด ๔ การบังคับคดีในกรณีที่ให้ขับไล่มาตรา ๓๕๓–๓๕๕ · 3มาตรา ๓๕๓–๓๕๕ · 3 มาตรา
67. ส่วนที่ ๑มาตรา ๓๕๓–๓๕๔ · 2มาตรา ๓๕๓–๓๕๔ · 2 มาตรา
68. ส่วนที่ ๒ การบังคับคดีในกรณีที่ลูกหนี้ตามคำพิพากษาต้องรื้อถอนสิ่งปลูกสร้างมาตรา ๓๕๕ · 1มาตรา ๓๕๕ · 1 มาตรา
69. หมวด ๕ การบังคับคดีในกรณีที่ให้กระทำการหรืองดเว้นกระทำการมาตรา ๓๕๖–๓๕๙ · 4มาตรา ๓๕๖–๓๕๙ · 4 มาตรา
70. ส่วนที่ ๑ การบังคับคดีในกรณีที่ให้กระทำการมาตรา ๓๕๗–๓๕๘ · 2มาตรา ๓๕๗–๓๕๘ · 2 มาตรา
71. ส่วนที่ ๒ การบังคับคดีในกรณีที่ให้งดเว้นกระทำการมาตรา ๓๕๙ · 1มาตรา ๓๕๙ · 1 มาตรา
72. หมวด ๖00 มาตรา
73. หมวด ๗ การบังคับคดีในกรณีที่ขอให้ศาลสั่งจับกุมและกักขังลูกหนี้ตามคำพิพากษามาตรา ๓๖๑–๓๖๓ · 3มาตรา ๓๖๑–๓๖๓ · 3 มาตรา
74. หมวด ๘ การบังคับในกรณีมีการประกันในศาลมาตรา ๓๖๖–๓๖๗ · 2มาตรา ๓๖๖–๓๖๗ · 2 มาตรา

1. ลักษณะ ๓ คู่ความ

   8 มาตรา
2. ๕๗คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บุคคลภายนอกซึ่งมิใช่คู่ความอาจเข้ามาเป็นคู่ความได้ด้วยการร้องสอด

   (๑) ด้วยความสมัครใจเองเพราะเห็นว่าเป็นการจำเป็นเพื่อยังให้ได้รับความรับรอง คุ้มครอง หรือ บังคับตามสิทธิของตนที่มีอยู่ โดยยื่นคำร้องขอต่อศาลที่คดีนั้นอยู่ในระหว่างพิจารณา หรือเมื่อตนมีสิทธิเรียกร้อง เกี่ยวเนื่องด้วยการบังคับตามคำพิพากษาหรือคำสั่ง โดยยื่นคำร้องขอต่อศาลที่ออกหมายบังคับคดีนั้น

   (๒) ด้วยความสมัครใจเองเพราะตนมีส่วนได้เสียตามกฎหมายในผลแห่งคดีนั้นโดยยื่นคำร้องขอต่อ ศาลไม่ว่าเวลาใดๆก่อนมีคำพิพากษา ขออนุญาตเข้าเป็นโจทก์ร่วมหรือจำเลยร่วม หรือเข้าแทนที่คู่ความฝ่ายใดฝ่าย หนึ่งเสียทีเดียวโดยได้รับความยินยอมของคู่ความฝ่ายนั้น แต่ว่าแม้ศาลจะได้อนุญาตให้เข้าแทนที่กันได้ก็ตาม คู่ความฝ่ายนั้นจำต้องผูกพันตนโดยคำพิพากษาของศาลทุกประการเสมือนหนึ่งว่ามิได้มีการเข้าแทนที่กันเลย

   (๓) ด้วยถูกหมายเรียกให้เข้ามาในคดี

   (ก) ตามคำขอของคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งทำเป็นคำร้องแสดง เหตุว่าตนอาจฟ้องหรือถูกคู่ความเช่นว่านั้นฟ้องตนได้ เพื่อการใช้สิทธิไล่เบี้ย หรือเพื่อใช้ค่าทดแทน ถ้าหากศาล พิจารณาให้คู่ความเช่นว่านั้นแพ้คดีหรือ(ข)โดยคำสั่งของศาลเมื่อศาลนั้นเห็นสมควรหรือเมื่อคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง มีคำขอในกรณีที่กฎหมายบังคับให้บุคคลภายนอกเข้ามาในคดีหรือศาลเห็นจำเป็นที่จะเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาใน คดีเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม แต่ถ้าคู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง จะเรียกบุคคลภายนอกเข้ามาในคดีดังกล่าวแล้วให้ เรียกด้วยวิธียื่นคำร้องเพื่อให้หมายเรียกพร้อมกับคำฟ้องหรือคำให้การ หรือในเวลาใดๆต่อมาก่อนมีคำพิพากษาโดย ได้รับอนุญาตจากศาลเมื่อศาลเป็นที่พอใจว่าคำร้องนั้นไม่อาจยื่นก่อนนั้นได้ การส่งหมายเรียกบุคคลภายนอกตามอนุมาตรานี้ต้องมีสำเนาคำขอหรือคำสั่งของศาลแล้วแต่กรณี และคำฟ้องตั้งต้นคดีนั้นแนบไปด้วย บทบัญญัติในประมวลกฎหมายนี้ไม่ตัดสิทธิของเจ้าหนี้ ในอันที่จะใช้สิทธิเรียกร้องของลูกหนี้และที่ จะเรียกลูกหนี้ให้เข้ามาในคดีดังที่บัญญัติไว้ในประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

3. ๕๘คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ผู้ร้องสอดที่ได้เข้าเป็นคู่ความตามอนุมาตรา (๑) และ

   (๓) แห่งมาตราก่อนนี้ มีสิทธิ เสมือนหนึ่งว่าตนได้ฟ้องหรือถูกฟ้องเป็นคดีเรื่องใหม่ ซึ่งโดยเฉพาะผู้ร้องสอดอาจนำพยานหลักฐานใหม่มาแสดง คัดค้านเอกสารที่ได้ยื่นไว้ ถามค้านพยานที่ได้สืบมาแล้วและคัดค้านพยานหลักฐานที่ได้สืบไปแล้วก่อนที่ตนได้ร้อง สอด อาจอุทธรณ์ฎีกาคำพิพากษาหรือคำสั่งของศาลตามที่กฎหมายบัญญัติไว้ และอาจได้รับหรือถูกบังคับให้ใช้ค่า ฤชาธรรมเนียม ห้ามมิให้ผู้ร้องสอดที่ได้เป็นคู่ความตามอนุมาตรา

   (๒) แห่งมาตราก่อน ใช้สิทธิอย่างอื่นนอกจากสิทธิที่ มีอยู่แก่คู่ความฝ่ายซึ่งตนเข้าเป็นโจทก์ร่วมหรือจำเลยร่วมในชั้นพิจารณาเมื่อตนร้องสอด และห้ามมิให้ใช้สิทธิเช่นว่านั้น ในทางที่ขัดกับสิทธิของโจทก์หรือจำเลยเดิมและให้ผู้ร้องสอดเสียค่าฤชาธรรมเนียมอันเกิดแต่การที่ร้องสอดแต่ถ้าศาล ได้อนุญาตให้เข้าแทนที่โจทก์หรือจำเลยเดิมผู้ร้องสอดจึงมีฐานะเสมอด้วยคู่ความที่ตนเข้าแทน เมื่อได้มีคำพิพากษาหรือคำสั่งแล้ว ถ้ามีข้อเกี่ยวข้องกับคดี เป็นปัญหาจะต้องวินิจฉัยในระหว่างผู้ ร้องสอดกับคู่ความฝ่ายที่ตนเข้ามาร่วม หรือที่ตนถูกหมายเรียกให้เข้ามาร่วม ผู้ร้องสอดย่อมต้องผูกพันตามคำ พิพากษาหรือคำสั่งนั้น เว้นแต่ในกรณีต่อไปนี้

   (๑) เนื่องจากความประมาทเลินเล่อของคู่ความนั้น ทำให้ผู้ร้องสอดเข้ามาเป็นคู่ความในคดีช้าเกิน สมควรที่จะแสดงข้อเถียงอันเป็นสาระสำคัญได้ หรือ

   (๒) เมื่อคู่ความนั้นจงใจหรือประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรงมิได้ยกขึ้นใช้ซึ่งข้อเถียงในปัญหาข้อ กฎหมายหรือข้อเท็จจริงอันเป็นสาระสำคัญซึ่งผู้ร้องสอดมิได้รู้ว่ามีอยู่เช่นนั้น

4. ๕๙คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   บุคคลตั้งแต่สองคนขึ้นไป อาจเป็นคู่ความในคดีเดียวกันได้ โดยเป็นโจทก์ร่วมหรือ จำเลยร่วมถ้าหากปรากฏว่าบุคคลเหล่านั้นมีผลประโยชน์ร่วมกันในมูลความแห่งคดีแต่ห้ามมิให้ถือว่าบุคคลเหล่านั้น แทนซึ่งกันและกัน เว้นแต่มูลแห่งความคดีเป็นการชำระหนี้ซึ่งแบ่งแยกจากกันมิได้ หรือได้มีกฎหมายบัญญัติไว้ดังนั้น โดยชัดแจ้ง ในกรณีเช่นนี้ ให้ถือว่าบุคคลเหล่านั้นแทนซึ่งกันและกันเพียงเท่าที่จะกล่าวต่อไปนี้

   (๑) บรรดากระบวนพิจารณาซึ่งได้ทำโดย หรือทำต่อคู่ความร่วมคนหนึ่งนั้นให้ถือว่าได้ทำโดย หรือ ทำต่อ คู่ความร่วมคนอื่น ๆ ด้วย เว้นแต่กระบวนพิจารณาที่คู่ความร่วมคนหนึ่งกระทำไปเป็นที่เสื่อมเสียแก่คู่ความ ร่วมคนอื่น ๆ

   (๒) การเลื่อนคดีหรือการงดพิจารณาคดีซึ่งเกี่ยวกับคู่ความร่วมคนหนึ่งนั้น ให้ใช้ถึงคู่ความร่วมคน อื่น ๆด้วย มาตรา ๖๐[๓๖] คู่ความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หรือผู้แทนโดยชอบธรรมในกรณีที่คู่ความเป็นผู้ไร้ ความสามารถ หรือผู้แทนในกรณีที่คู่ความเป็นนิติบุคคล จะว่าความด้วยตนเองและดำเนินกระบวนพิจารณาทั้งปวง ตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์ของตน หรือจะตั้งแต่งทนายความคนเดียวหรือหลายคนให้ว่าความและดำเนิน กระบวนพิจารณาแทนตนก็ได้ ถ้าคู่ความ หรือผู้แทนโดยชอบธรรมหรือผู้แทน ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว ทำหนังสือมอบอำนาจให้บุคคล ใดเป็นผู้แทนตนในคดี ผู้รับมอบอำนาจเช่นว่านั้นจะว่าความอย่างทนายความไม่ได้ แต่ย่อมตั้งทนายความเพื่อดำเนิน กระบวนพิจารณาได้

5. ๖๑คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   การตั้งทนายความนั้น ต้องทำเป็นหนังสือลงลายมือชื่อตัวความและทนายความ แล้ว ยื่นต่อศาลเพื่อรวมไว้ในสำนวน ใบแต่งทนายนี้ให้ใช้ได้เฉพาะคดีเรื่องหนึ่ง ๆ ตามที่ได้ยื่นไว้เท่านั้น เมื่อทนายความ ผู้ใดได้รับมอบอำนาจทั่วไปที่จะแทนบุคคลอื่นไม่ว่าในคดีใด ๆ ให้ทนายความผู้นั้นแสดงใบมอบอำนาจทั่วไป แล้วคัด สำเนายื่นต่อศาลแทนใบแต่งทนายเพื่อดำเนินคดีเป็นเรื่องๆไปตามความในมาตรานี้

6. ๖๒คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ทนายความซึ่งคู่ความได้ตั้งแต่งนั้นมีอำนาจว่าความและดำเนินกระบวนพิจารณาใด ๆ แทนคู่ความได้ตามที่เห็นสมควรเพื่อรักษาผลประโยชน์ของคู่ความนั้น แต่ถ้ากระบวนพิจารณาใดเป็นไปในทาง จำหน่ายสิทธิของคู่ความ เช่น การยอมรับตามที่คู่ความอีกฝ่ายหนึ่งเรียกร้อง การถอนฟ้อง การประนีประนอมยอม ความการสละสิทธิหรือใช้สิทธิในการอุทธรณ์หรือฎีกาหรือในการขอให้พิจารณาคดีใหม่ทนายความไม่มีอำนาจที่จะ ดำเนินกระบวนพิจารณาเช่นว่านี้ได้ โดยมิได้รับอำนาจจากตัวความโดยชัดแจ้ง อำนาจโดยชัดแจ้งเช่นว่านี้จะระบุให้ ไว้ในใบแต่งทนายสำหรับคดีเรื่องนั้น หรือทำเป็นใบมอบอำนาจต่างหากในภายหลังใบเดียวหรือหลายใบก็ได้ และใน กรณีหลังนี้ให้ใช้บทบัญญัติมาตรา ๖๑บังคับ กรณีจะเป็นอย่างไรก็ตาม ตัวความหรือผู้แทนจะปฏิเสธหรือแก้ไขข้อเท็จจริงที่ทนายความของตน ได้กล่าวด้วยวาจาต่อหน้าตนในศาลในขณะนั้นก็ได้ แม้ถึงว่าตัวความหรือผู้แทนนั้นจะมิได้สงวนสิทธิเช่นนั้นไว้ในใบ แต่งทนายก็ดี มาตรา ๖๓ บทบัญญัติแห่งมาตราก่อนนี้ไม่ตัดสิทธิตัวความในอันที่จะตั้งแต่งผู้แทนหรือ ทนายความโดยทำเป็นหนังสือยื่นต่อศาลเพื่อให้รับเงินหรือทรัพย์สินซึ่งได้ชำระไว้ในศาลหรือวางไว้ยังศาลเป็นเงิน ค่าธรรมเนียมหรืออย่างอื่น และศาลได้สั่งให้จ่ายคืน หรือส่งมอบให้แก่ตัวความฝ่ายนั้น แต่ถ้าศาลนั้นมีความสงสัยใน ความสามารถหรือตัวบุคคลผู้แทน หรือทนายความซึ่งได้รับตั้งแต่งดังกล่าวข้างต้น ศาลมีอำนาจที่จะสั่งให้ตัวความ หรือทนายความหรือทั้งสองคนให้มาศาลโดยตนเองได้

7. ๖๔คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   เว้นแต่ศาลจะได้สั่งเป็นอย่างอื่น เมื่อคดีมีเหตุผลพิเศษอันเกี่ยวกับคู่ความฝ่ายใดฝ่าย หนึ่ง หรือทนายความฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งโดยเฉพาะ คู่ความหรือทนายความอาจตั้งแต่งให้บุคคลใดทำการแทนได้ โดยยื่น ใบมอบฉันทะต่อศาลทุกครั้ง เพื่อกระทำกิจการอย่างใดอย่างหนึ่งดังต่อไปนี้ คือกำหนดวันนั่งพิจารณาหรือวัน สืบพยานหรือวันฟังคำสั่ง คาบังคับหรือคาชี้ขาดใดๆของศาลมาฟังคำสั่ง คาบังคับ หรือคำชี้ขาดใดๆของศาลหรือ สลักหลังรับรู้ซึ่งข้อความนั้นๆรับสำเนาแห่งคำให้การ คำร้องหรือเอกสารอื่นๆตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา ๗๑และ ๗๒และแสดงการรับรู้สิ่งเหล่านั้น

8. ๖๕คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   [๓๗] ทนายความที่ตัวความได้ตั้งแต่งให้เป็นทนายในคดีจะมีคำขอต่อศาลให้สั่งถอนตน จากการตั้งแต่งนั้นก็ได้ แต่ต้องแสดงให้เป็นที่พอใจแก่ศาลว่าทนายความผู้นั้นได้แจ้งให้ตัวความทราบแล้ว เว้นแต่จะ หาตัวความไม่พบ เมื่อศาลมีคำสั่งอนุญาตตามคำขอแล้ว ให้ศาลส่งคำสั่งนั้นให้ตัวความทราบโดยเร็วโดยวิธีส่งหมาย ธรรมดาหรือโดยวิธีอื่นแทนแล้วแต่จะเห็นสมควร

9. ๖๖คัดลอกลิงก์อ้างอิง

   ผู้ใดอ้างว่าเป็นผู้แทนโดยชอบธรรมของตัวความหรือเป็นผู้แทนของนิติบุคคล เมื่อ ศาลเห็นสมควรหรือเมื่อคู่ความฝ่ายที่เกี่ยวข้องยื่นคำขอ โดยทำเป็นคำร้องในขณะที่ยื่นคำฟ้องหรือคำให้การ ศาลจะ ทำการสอบสวนถึงอำนาจของผู้นั้นก็ได้ และถ้าเป็นที่พอใจว่าผู้นั้นไม่มีอำนาจ หรืออำนาจของผู้นั้นบกพร่อง ศาลมี อำนาจยกฟ้องคดีนั้นเสีย หรือมีคำพิพากษาหรือคำสั่งอย่างอื่นได้ตามที่เห็นสมควร เพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม