ขันธกปุจฉา

อุปสมฺปทํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ อุปสมฺปทํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เทฺว อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามอุปสัมปทาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบอุปสัมปทาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๒ ตัว.

อุโปสถํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ อุโปสถํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามอุโปสถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบอุโปสถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๓ ตัว.

วสฺสูปนายิกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ วสฺสูปนายิกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามวัสสูปนายิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระ-*บัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบวัสสูปนายิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๑ ตัว.

ปวารณํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ ปวารณํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามปวารณาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบปวารณาขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๓ ตัว.

จมฺมสญฺญุตฺตํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ จมฺมสญฺญุตฺตํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามจัมมสัญญุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระ-*บัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบจัมมสัญญุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๓ ตัว.

เภสชฺชํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ เภสชฺชํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามเภสัชชขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบเภสัชชขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๓ ตัว.

กฐินกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ กฐินกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ นตฺถิ ตตฺถ อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามกฐินขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบกฐินขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดในกฐินขันธกะนั้นไม่มีปรับอาบัติ.

จีวรสญฺญุตฺตํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ จีวรสญฺญุตฺตํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามจีวรสัญญุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระ-*บัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบจีวรสัญญุตตขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๓ ตัว.

จมฺเปยฺยกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ จมฺเปยฺยกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามจัมเปยยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบจัมเปยยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๑ ตัว.

โกสมฺพิกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ โกสมฺพิกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามโกสัมพิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบโกสัมพิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๑ ตัว.

กมฺมกฺขนฺธกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ กมฺมกฺขนฺธกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามกัมมขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบกัมมขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๑ ตัว.

ปาริวาสิกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ ปาริวาสิกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามปาริวาสิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบปาริวาสิกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๑ ตัว.

สมุจฺจยํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ สมุจฺจยํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามสมุจจยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบสมุจจยขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๑ ตัว.

สมถํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ สมถํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เทฺว อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามสมถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบสมถขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๒ ตัว.

ขุทฺทกวตฺถุกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ ขุทฺทกวตฺถุกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามขุททกวัตถุขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบขุททกวัตถุขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๓ ตัว.

เสนาสนํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ เสนาสนํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ ติสฺโส อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามเสนาสนขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบเสนาสนขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๓ ตัว.

สงฺฆเภทํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ สงฺฆเภทํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เทฺว อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามสังฆเภทขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบสังฆเภทขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๒ ตัว.

สมาจารํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ สมาจารํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามขันธกะว่าด้วยสมาจาร พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระ-*บัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบขันธกะว่าด้วยสมาจาร พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว.

ฐปนํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ ฐปนํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เอกา อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามขันธกะว่าด้วยปาติโมกข์ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศพระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบขันธกะว่าด้วยปาติโมกข์ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติ ๑ ตัว.

ภิกฺขุนีขนฺธกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ ภิกฺขุนีขนฺธกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ เทฺว อาปตฺติโย ฯ

ข้าพเจ้าจักถามภิกขุนีขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบภิกขุนีขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดปรับอาบัติ ๒ ตัว.

ปญฺจสติกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ ปญฺจสติกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ นตฺถิ ตตฺถ อาปตฺติ ฯ

ข้าพเจ้าจักถามปัญจสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบปัญจสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดในปัญจสติกขันธกะนั้น ไม่มีปรับอาบัติ.

สตฺตสติกํ ปุจฺฉิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย ฯ สตฺตสติกํ วิสฺสชฺชิสฺสํ สนิทานํ สนิทฺเทสํ สมุกฺกฏฺฐปทานํ นตฺถิ ตตฺถ อาปตฺตีติ ฯ ขนฺธกปุจฺฉา นิฏฺฐิตา ปฐมา ฯ ตสฺสุทฺทานํ

ข้าพเจ้าจักถามสัตตสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุด ปรับอาบัติเท่าไร? ข้าพเจ้าจักตอบสัตตสติกขันธกะ พร้อมทั้งนิทาน พร้อมทั้งนิเทศ พระบัญญัติสูงสุดในสัตตสติกขันธกะนั้น ไม่มีปรับอาบัติ. ขันธกปุจฉาที่ ๑ จบ -----------------------------------------------------หัวข้อประจำเรื่อง

อุปสมฺปทุโปสถํ วสฺสูปนา ปวารณา จมฺมเภสชฺชกฐินา จีวรํ จมฺเปยฺยเกน จ โกสมฺพิกฺขนฺธกํ กมฺมํ ปาริวาสิสมุจฺจยา สมถา ขุทฺทกา เสนา สงฺฆเภทสมาจรา ฯ ฐปนํ ภิกฺขุนีนญฺจ ปญฺจสตฺตสเตน จาติ ฯ

อุปสัมปทาขันธกะ ๑ อุโปสถขันธกะ ๑ วัสสูปนายิกขันธกะ ๑ ปวารณา-*ขันธกะ ๑ จัมมขันธกะ ๑ เภสัชชขันธกะ ๑ กฐินขันธกะ ๑ จีวรขันธกะ ๑ จัมเปยยขันธกะ ๑โกสัมพิกขันธกะ ๑ กัมมขันธกะ ๑ ปาริวาสิกขันธกะ ๑ สมุจจยขันธกะ ๑ สมถขันธกะ ๑ขุททกขันธกะ ๑ เสนาสนขันธกะ ๑ สังฆเภทขันธกะ ๑ สมาจารขันธกะ ๑ ปาติโมกขฐปน-*ขันธกะ ๑ ภิกขุนีขันธกะ ๑ ปัญจสติกขันธกะ ๑ สัตตสติกขันธกะ ๑ฯ หัวข้อประจำเรื่อง จบ -----------------------------------------------------

สองบทว่า อุปสมฺปทํ ปุจฺฉิสฺสํ มีความว่า ข้าพเจ้าจักถามถึงอุปสัมปทาขันธกะ.

สองบทว่า สนิทานํ สนิทฺเทสํ มีความว่า ข้าพเจ้าจักถามพร้อมด้วยต้นเหตุ และอธิบาย.

หลายบทว่า สมุกฺกฎฺฐปทานํ กติ อาปตฺติโย มีความว่า บทเหล่าใดเป็นบทอุกฤษฏ์ คือ เป็นบทสูงสุด อันพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสไว้ในอุปสัมปทาขันธกะนั้น บทอุกฤษฏ์โดยย่อ มีอาบัติเท่าไร?

อาบัติใดๆ อันพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงบัญญัติด้วยบทใดๆ, อาบัตินั้นๆ ท่านกล่าวว่า อาบัติแห่งบทนั้นๆ. เพราะเหตุนั้น ท่านจึงกล่าวว่า บทสูงสุดทั้งหลาย มีอาบัติเท่าไร?

สองบทว่า เทฺว อาปตฺติโย มีความว่า เป็นปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ยังบุคคลมีอายุหย่อน ๒๐ ปีให้อุปสมบท, เป็นทุกกฏในบททั้งปวงที่เหลือ.

บทว่า ติสฺโส มีความว่า ในอุโปสถักขันธกะ มีอาบัติ ๓ อย่างนี้ คือ เป็นถุลลัจจัย เพราะทำอุโบสถแห่งภิกษุทั้งหลายผู้มุ่งความแตกกันเป็นใหญ่แก่ผู้กล่าวอยู่ว่า ภิกษุเหล่านี้ จงฉิบหาย. ภิกษุเหล่านี้ จงวอดวาย, ประโยชน์อะไร ด้วยภิกษุเหล่านั้น, เป็นปาจิตตีย์ แม้เพราะทำอุโบสถร่วมกับภิกษุผู้ถูกสงฆ์ยกวัตร, เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

บทว่า เอกา มีความว่า ในวัสสูปนายิกขันธกะ มีอาบัติทุกกฏชนิดเดียวเท่านั้น.

บทว่า ติสฺโส มีความว่า แม้ในปวารณาขันธกะ ก็มีอาบัติ ๓ อย่างนี้ คือ เป็นถุลลัจจัย แก่ภิกษุผู้มุ่งความแตกกันเป็นใหญ่ ปวารณาอยู่, เป็นปาจิตตีย์ แก่ภิกษุผู้ปวารณากับภิกษุผู้ถูกสงฆ์ยกวัตร, เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

บทว่า ติสฺโส มีความว่า แม้ในจัมมสังยุตต์ ก็มีอาบัติ ๓ อย่างนี้ คือ เป็นปาจิตตีย์ แก่พวกภิกษุฉัพพัคคีย์ ผู้จับแม่โคสาวให้ (จมน้ำ) ตาย, เป็นถุลลัจจัย เพราะมีจิตกำหนัดถูกองคชาต, เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

แม้ในเภสัชชขันธกะ ก็มีอาบัติ ๓ อย่างนี้ คือ เป็นถุลลัจจัย (แก่ภิกษุผู้ทำสัตถกรรม) ใกล้ที่แคบประมาณ ๒ นิ้ว โดยรอบ (แห่งวัจจมัคค์และปัสสาวมัคค์), เป็นปาจิตตีย์ เพราะฉันโภชนยาคู, เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

กฐิน พระผู้มีพระภาคเจ้าเพียงแต่ทรงบัญญัติเท่านั้น, ไม่มีอาบัติในกฐินขันธกะนั้น.

ในจีวรสังยุตต์ มีอาบัติ ๓ เหล่านี้ คือ เป็นถุลลัจจัย เพราะจีวรคากรองและเปลือกไม้คากรอง, เป็นนิสสัคคิยปาจิตตีย์ เพราะอติเรกจีวร, เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

แม้ในจัมมเปยยักขันธกะ ก็มีอาบัติทุกกฏชนิดเดียวเท่านั้น.

แม้ในโกสัมพิกขันธกะ กัมมขันธกะ ปาริวาสิกขันธกะและสมุจจยขันธกะ ก็มีอาบัติทุกกฏชนิดเดียวเท่านั้น.

ในสมถขันธกะ มีอาบัติ ๒ เหล่านี้ คือ ภิกษุณีผู้มอบฉันทะย่อมบ่นว่า เธอต้องปาจิตตีย์ มีการบ่นว่าเป็นเหตุ เป็นทุกกฏเพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

ในขุททกวัตถุกขันธกะ มีอาบัติ ๓ เหล่านี้ คือ ภิกษุตัดองคชาตของตน ต้องถุลลัจจัย เป็นปาจิตตีย์ เพราะกลืนอาหารที่สำรอกออกมาค้างอยู่ในปาก เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

ในเสนาสนขันธกะ มีอาบัติ ๓ เหล่านี้ คือ เป็นถุลลัจจัยเพราะจำหน่ายครุภัณฑ์ เป็นปาจิตตีย์ เพราะฉุดคร่าออกจากสำนักของสงฆ์ เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

ในสังฆเภทักขันธกะ มีอาบัติ ๒ เหล่านี้ คือ เป็นถุลลัจจัยแก่ภิกษุผู้พลอยสนับสนุนภิกษุผู้ทำลายสงฆ์ เป็นปาจิตตีย์ เพราะคณโภชนะ.

ในวัตตขันธกะ ที่ท่านกล่าวว่า ข้าพเจ้าจักถามถึงสมาจาร มีอาบัติทุกกฏชนิดเดียวเท่านั้น. อาบัติทุกกฏนั้น เป็นเพราะความไม่เอื้อเฟื้อในวัตรทั้งปวง.

ในปาฏิโมกขัฏฐปนขันธกะ ก็เหมือนกัน.

ในภิกขุนีขันธกะ มีอาบัติ ๒ เหล่านี้ คือ เป็นปาจิตตีย์ เพราะไม่ปวารณา เป็นทุกกฏ เพราะบททั้งหลายที่เหลือ.

ในปัญจสติกขันธกะและสัตตสติกขันธกะ ท่านยกธรรมล้วนๆ ขึ้นสู่หมวด ไม่มีอาบัติในขันธกะทั้ง ๒ นั้น ฉะนี้แล.

ขันธกปุจฉาวัณณนา จบ. -----------------------------------------------------